Ανάμεσα στην κατάθλιψη και την μεγαλοφυΐα

Στις 30 Μαρτίου του 1853, γεννιέται ένας αυτοδίδακτος ζωγράφος ο οποίος έμελλε να αλλάξει την ιστορία της τέχνης. Ο Vincent Van Gogh είναι ίσως ο καλλιτέχνης με την μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα παγκοσμίως μαζί με τον Rembrandt, όσον αφορά στο καλλιτεχνικό στίγμα των Κάτω Χωρών, επηρεάζοντας τόσο άλλους ομότεχνούς του, όσο και τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε ένα έργο τέχνης.

2
3733

Στις 30 Μαρτίου του 1853, γεννιέται ένας αυτοδίδακτος ζωγράφος ο οποίος έμελλε να αλλάξει την ιστορία της τέχνης. Ο Vincent Van Gogh είναι ίσως ο καλλιτέχνης με την μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα παγκοσμίως μαζί με τον Rembrandt, όσον αφορά στο καλλιτεχνικό στίγμα των Κάτω Χωρών, επηρεάζοντας τόσο άλλους ομότεχνους του, όσο και τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε ένα έργο τέχνης.

Γράφει η Μαίρη Σβαρνιά Editor Νίκος Μουρατίδης

Υπήρξε μαζί με τους Cezanne και Gauguin ένας από τους τρεις μεγαλύτερους μετά- Ιμπρεσιονιστές και επηρέασε βαθύτατα και το κίνημα του Εξπρεσιονισμού. Η ζωή του υπήρξε σύντομη, πολυτάραχη, συνεχώς μετακινούμενη μεταξύ Κάτω Χωρών, Αγγλίας και Γαλλίας, αλλά και σημαδεμένη από τις αποτυχίες του με το άλλο φύλο και την ψυχική ασθένεια.

Ο Van Gogh, γιός Προτεστάντη πάστορα, ακολουθεί αρχικά την ιερατική καριέρα του πατέρα του και ο ίδιος, διαμοιράζοντας μάλιστα όλα του τα υπάρχοντα στους φτωχούς, αλλά την εγκαταλείπει το 1880 ήδη χτυπημένος από την ασθένεια και δοκιμάζει τον εαυτό του στην ζωγραφική, πιστεύοντας ακράδαντα πως θα μπορέσει να σώσει τον κόσμο δια μέσου της τέχνης. Απ’ ότι φαίνεται δεν είχε και άδικο.

Η πινελιά του είναι δυναμική, τραχεία και γεμάτη τόλμη, ενώ με την πάροδο του χρόνου, δοκιμάζεται ολοένα και περισσότερο στους έντονους χρωματισμούς και στους πειραματισμούς του.

Vincent Van Gogh

Για τα επόμενα χρόνια και μέχρι το τέλος της ζωής του, ο αδελφός του Theo, που εργάζεται σε γκαλερί έργων τέχνης στο Παρίσι, τον βοηθά αδιάκοπα στέλνοντάς του χρήματα και υλικά. Ο Van Gogh του στέλνει εκτός από τους πίνακές του και γράμματα, ο Theo απαντά, και έτσι έχουμε την μοναδική ίσως περίπτωση καλλιτέχνη, όπου αυτοαναλύεται μέσα από την τεράστια αλληλογραφία του. Η πινελιά του είναι δυναμική, τραχεία και γεμάτη τόλμη, ενώ με την πάροδο του χρόνου, δοκιμάζεται ολοένα και περισσότερο στους έντονους χρωματισμούς και στους πειραματισμούς του από τις επιρροές που έχει λάβει μελετώντας την Ιαπωνική ζωγραφική. Ζωγραφίζει αμέτρητες αυτοπροσωπογραφίες του και κυρίως απλούς ανθρώπους, σκηνές από την καθημερινότητά του, νεκρές φύσεις, την φτώχεια, την αγροτική ζωή και τα ζώα.

Τον Φεβρουάριο του 1888, ο ζωγράφος μετακομίζει στην Arles, όπου δημιουργεί ασταμάτητα, μέσα στην απόλυτη ένδεια. Δεν είναι πετυχημένος, δεν πουλάει και –τραγική ειρωνεία- σήμερα πρόκειται για έναν από τους ακριβότερους ζωγράφους. Οι κρίσεις γίνονται ολοένα και συχνότερες και η κατάθλιψη μόνιμη. Στα τέλη του ίδιου έτους, δέχεται την –μοιραία όπως αποδείχθηκε στην συνέχεια- εγκατάσταση του φίλου του Paul Gaugin στο σπίτι του στην Arles, προκειμένου να ιδρύσουν έναν καλλιτεχνικό σύλλογο. Ο συνδυασμός της έμφυτης μελαγχολίας του Van Gogh και του εκρηκτικού ταμπεραμέντου του Gaugin, οδηγεί σύντομα σε έναν μεγάλο καυγά, στην αποχώρηση του Gaugin και στον αυτοτραυματισμό του Van Gogh: κόβει ο ίδιος ένα μεγάλο μέρος του αυτιού του, ενδεικτικό του τι πρόκειται να ακολουθήσει.

Ο συνδυασμός της έμφυτης μελαγχολίας του Van Gogh και του εκρηκτικού ταμπεραμέντου του Gaugin, οδηγεί σύντομα σε έναν μεγάλο καυγά.

1_M

Τον Μάιο του επόμενου χρόνου, μεταφέρεται με δική του επιθυμία στο άσυλο του St Rémy κοντά στην Arles, όπου συνεχίζει να ζωγραφίζει μανιωδώς. Κατά την διάρκεια των τελευταίων 70 ημερών της ζωής του, ζωγραφίζει 70 έργα, για να περάσει στην αθανασία αυτοκτονώντας με μια σφαίρα, στις 29 Ιουλίου του ίδιου έτους.

La tristesse durera toujours” (H θλίψη θα διαρκέσει για πάντα), εικάζεται πως ήταν οι τελευταίες του λέξεις και ίσως και σε αυτό να είχε δίκιο. Έργα του υπάρχουν στις μεγαλύτερες πινακοθήκες στον κόσμο, σε ιδιωτικές συλλογές, αλλά και στο Van Gogh Museum στο Άμστερνταμ, όπου αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αξιοθέατα της πόλης.

Μαίρη Σβαρνιά (Ιστορικός Τέχνης- Μουσειολόγος)

Vincent Van Gogh

1A_M

2_Bedroom in Arles, 1888.

Vincent Van Gogh

1_The Potato Eaters, 1885.

Στην ενότητα ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ θα βρείτε πολλά άρθρα για ζωγράφους και ζωγραφική

https://www.nikosonline.gr/category/%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC/

2 COMMENTS

  1. Πολύ κατατοπιστικό σύντομο και ενδιαφέρον το άρθρο

  2. Ενδιαφέρον, συνοπτικό και άκρως κατατοπιστικό το σχετικό άρθρο

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here