Η απίστευτη γαλήνη του θανάτου….

0
65

5

Μία από τις μεγαλύτερες υπαίθριες γλυπτοθήκες της Ευρώπης βρίσκεται στην Γένοβα της Ιταλίας και δεν είναι άλλη από το Μνημειακό Κοιμητήριο του Staglieno που άνοιξε τις πύλες του το 1851 και που αποτελεί σήμερα πόλο έλξης τουριστών αλλά και μελετητών της ταφικής γλυπτικής ανά τον κόσμο.

Η ταφική γλυπτική από την αρχαιότητα έως και σήμερα, έχει αποτελέσει μια ιδιαίτερη και ευρέως διαδεδομένη έκφραση της τέχνης, καθώς επιτύμβιες στήλες, προτομές, ναΐσκοι, σαρκοφάγοι, τεφροδόχοι και άλλες εκφραστικές φόρμες, αποτελούσαν ανέκαθεν μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης και δημιουργίας για τους καλλιτέχνες.

Ο επισκέπτης του Staglieno θα πρέπει να έχει εξοπλιστεί με όρεξη, χάρτη του κοιμητηρίου και άνετα υποδήματα, καθώς η ιδιόμορφη αυτή γλυπτοθήκη βρίσκεται σκαρφαλωμένη σε έναν λόφο στην ομώνυμη περιοχή της Γένοβας και η έκταση της ξεπερνά το ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο. Πρόκειται σαφέστατα για ένα από τα μεγαλύτερα κοιμητήρια της Ευρώπης και μάλλον για το εντυπωσιακότερο, καθώς σχεδόν όλα του τα γλυπτά είναι έργα υψηλής καλλιτεχνικής αξίας. Ο Νίτσε, ο Μαρκ Τουέην, αλλά και η πριγκίπισσα Σίσι, συγκαταλέγονται μεταξύ των γνωστών επισκεπτών του, ενώ οι Joy Division έχουν χρησιμοποιήσει φωτογραφίες από γλυπτά του για τα εξώφυλλα δίσκων τους. Επίσης ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ δεν είχε διστάσει να χαρακτηρίσει το open-air μουσείο του Staglieno, σαν ένα από τα θαύματα του σύγχρονου κόσμου.

Τι είναι όμως αυτό που κάνει το Staglieno τόσο ξεχωριστό; Κατ’ αρχήν, εκτός του κύριου καθολικού κοιμητηρίου, υπάρχει επίσης ο αγγλικός, ο προτεσταντικός, ο ορθόδοξος και ο εβραϊκός τομέας, καθώς και ο χώρος αναπαύσεως των στρατιωτών του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και αναπόφευκτα αυτός ο θρησκευτικός και θεματικός πλουραλισμός, συνετέλεσε ώστε τα γλυπτά να έχουν πολυποίκιλη θεματολογία και μορφή. Η Γένοβα επίσης, αποτέλεσε βασικό πνευματικό κέντρο κατά την διάρκεια της δημιουργίας του κοιμητηρίου, και ως εκ τούτου, προσέλκυσε αρκετούς εύπορους νέους κατοίκους, που είχαν την οικονομική δυνατότητα να αναθέσουν τον σχεδιασμό του οικογενειακού τους τάφου σε διάσημους γλύπτες της εποχής. Εδώ το vanitas, η ματαιότητα της ζωής δηλαδή, είναι διάχυτη παντού: στις απεικονίσεις των εκφράσεων των εύπορων νεκρών, στα ανοιχτά φτερά των αγγέλων, στα μνημειώδη ταφικά κτήρια που φιλοξενούν τα φθαρτά απομεινάρια ενός πλούτου που κανείς δεν έζησε αρκετά ώστε να τον απολαύσει όσο θα ήθελε, στην ματαιοδοξία της δόξας, της πολυτέλειας και της αιωνιότητας.

Το Staglieno όμως είναι κάτι περισσότερο από μια open-air γλυπτοθήκη. Ενώ για τον επισκέπτη, τον τουρίστα, τον φωτογράφο αποτελεί έναν παράδεισο της γλυπτικής όπου ο νεοκλασσικισμός, ο ρεαλισμός, ο συμβολισμός, to art nouveau και άλλα ρεύματα της τέχνης συνυπάρχουν και αλληλοσυμπληρώνονται, το μουσείο του Staglieno είναι ταυτόχρονα μια θαυμάσια πρωτογενής πηγή για τον ιστορικό τέχνης και τον κοινωνιολόγο, καθώς αποτυπώνει την ανάγκη μιας κοινωνικής τάξης για αναγνώριση, μνήμη και θαυμασμό μετά τον θάνατο. Εάν πράγματι το ανθρώπινο σώμα είναι το φθαρτό, τα συγκλονιστικά αγάλματα του Staglieno είναι το μνημειώδες, που αναπόφευκτα υπερέχει πάντα του φθαρτού, αντέχοντας στον χρόνο και την λήθη και θυμίζοντάς μας πως ίσως υπάρχουν αξίες υψηλότερες της ανθρώπινης ζωής.

Μαίρη Σβαρνιά

Ιστορικός Τέχνης-Μουσειολόγος.

Μια βόλτα στην συγκλονιστική υπαίθρια γλυπτοθήκη του Staglieno, εκεί που ο θάνατος μετουσιώνεται σε γαλήνη, γοητεία και τέχνη.

11

1_M

8-540_M

6

——————————-

Ένα blog για την ζωή, τον άνθρωπο και τις τέχνες. Ακολουθήστε το nikosonline.gr

Twitter: https://twitter.com/NikosOnLineGr

Instagram: https://instagram.com/nikosonline/

Pinterest: http://www.pinterest.com/NikosOnLine/

7

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here