Η μητροκτόνος Ηλέκτρα

3
135

640x555_16866_hel_2d_illustration_girl_woman_portrait_picture_image_digital_art

Η Ηλέκτρα είναι σύμβολο ανά τους αιώνες της αγάπης προς τον πατέρα και της αντιζηλίας προς τη μητέρα. Είναι πρωταγωνίστρια μυθολογικών αρχαίων ελληνικών παραδόσεων, θεατρικών και άλλων λογοτεχνικών έργων. Αναφέρεται επίσης και με το όνομα Λαοδίκη.

Η Ηλέκτρα ήταν κόρη του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας, και σαφώς ανήκε στην καταραμένη οικογένεια των Ατρειδών. Μετά το φόνο του πατέρα της από τη γυναίκα του και τον εραστή της Αίγισθο, έμεινε στην ιστορία ως η εκδικήτρια και τιμωρός του φόνου καθώς και η ηθική αυτουργός της μητροκτονίας που επακολούθησε. Σε ό,τι αφορά τις λεπτομέρειες της πράξης, οι αρχαίοι έλληνες τραγικοί -αλλά και οι επίγονοί τους νεότεροι συγγραφείς- μας έχουν δώσει και διαφορετικές εκδοχές του μύθου.

Η Ηλέκτρα ζει στο Άργος θρηνώντας τον πατέρα της, Αγαμέμνονα, και κατηγορώντας ανοιχτά τη μητέρα της, Κλυταιμνήστρα, και τον άντρα της, Αίγισθο, για τη δολοφονία του. Η αδελφή της, η Χρυσόθεμις, συμμερίζεται μεν τη στενοχώρια της Ηλέκτρας και εύχεται κι αυτή να επιστρέψει ο αδελφός τους, ο Ορέστης, και να εκδικηθεί, αλλά φέρεται με πολύ πιο συμβατικό τρόπο αποδεχόμενη την κατάσταση, καθώς βλέπει ότι δεν μπορεί να κάνει αλλιώς.

Ο Ορέστης, με σύμβουλο τον παιδαγωγό του και βοηθό τον φίλο του Πυλάδη, επιστρέφει από την Φωκίδα (όπου τον είχε μεταφέρει ο παιδαγωγός του, για να τον σώσει από την Κλυταιμνήστρα και τον Αίγισθο), με σκοπό να εκδικηθεί τον θάνατο του πατέρα του και να πάρει τη θέση του ως Βασιλιάς. Για να πλησιάσουν στο παλάτι χωρίς να κινδυνέψουν, εμφανίζεται πρώτα ο παιδαγωγός, για να αναγγείλει στην Κλυταιμνήστρα ότι ο Ορέστης έχασε τη ζωή του σε ιππικό αγώνα, και έπειτα θα εμφανιζόταν ο ίδιος ο Ορέστης με τον Πυλάδη κουβαλώντας ένα αγγείο που υποτίθεται πως περιείχε τις στάχτες του.

Στο άκουσμα του θανάτου του αδελφού της και έχοντας χάσει πια κάθε ελπίδα, η Ηλέκτρα θρηνεί τόσο σπαρακτικά, ώστε ο Ορέστης συγκινημένος αναγκάζεται να αποκαλύψει την πραγματική του ταυτότητα. Στη συνέχεια, παρακινούμενος από την Ηλέκτρα μπαίνει στο σπίτι και σφάζει τη μητέρα του. Βγάζει το σώμα της έξω σκεπασμένο με ένα σεντόνι και όταν έρχεται ο Αίγισθος, του δείχνει το σώμα λέγοντάς του ότι είναι το σώμα του Ορέστη. Όταν αυτός αντιλαμβάνεται ότι είναι το σώμα της Κλυταιμνήστρας, ο Ορέστης του λέει ότι ήλθε να εκδικηθεί και τον οδηγεί μαζί με τον Πυλάδη στο ανάκτορο για να τον σκοτώσει.

Orestes_Hlectra_PyladesΟ Ορέστης φέρνει στην Ηλέκτρα, δεξιά του, την υδρία που δήθεν περιέχει τη στάχτη του.

Ο Ορέστης συνοδευόμενος από τον Πηλάδη, παραδίδει στην Ηλέκτρα, την υδρία που δήθεν περιέχει τη στάχτη του.

Electra and Orestes

Η Ηλέκτρα και ο Ορέστης όταν αποφασίζουν να σκοτώσουν την Κλυταιμνήστρα και τον Αίγισθο.

Το δράμα της Ηλέκτρας έχει μνημονευτεί από ποιητές, ζωγράφους, γλύπτες και συγγραφείς όπως: Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης, Χόφμενσταλ, Ζιροντού, Ευγένιος Ο’ Νιλ, Ζαν Πολ Σάρτρ, Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, Ιάκωβος Καμπανέλης, Γιάννης Ρίτσος κ.α.

1_M

H Ηλέκτρα θρηνεί στον τάφο του Αγαμέμνονα. Δύο έργα με το ίδιο θέμα. Αριστερά πίνακας του Frederic Leighton (1869)

Η Ηλέκτρα έμεινε στην ιστορία ως εκδικήτρια και τιμωρός, καθώς και η ηθική αυτουργός της μητροκτονίας που επακολούθησε.

Orestes-son-of-Clytemnestra-and-Agamemnon_M

Στην ιστορία της τέχνης υπάρχουν και πολλά γλυπτά με τις φιγούρες της Ηλέκτρας και του Ορέστη.

Electra600

Σε σκηνοθεσία Peter Stein, ο Αποστόλης Τότσικας στο ρόλο του Ορέστη και η Στεφανία Γουλιώτη σε εξαιρετική ερμηνεία του ρόλου της Ηλέκτρας.

2011072203280_119788262

Μάνος Κατράκης και Ειρήνη Παππά στην Ηλέκτρα του Μιχάλη Κακογιάννη (1962)

1H_M77

Οι δύο μεγάλες μας τραγωδοί, η Άννα Συνοδινού και η Κατίνα Παξινού όταν έπαιξαν την Ηλέκτρα

———————————————————–

Αδελφή της Ηλέκτρας ήταν η Ιφιγένεια. Διαβάστε τα πάντα πατώντας τον σύνδεσμο:

https://www.nikosonline.gr/?p=34079

Ο Ορέστης, αδελφός της Ιφιγένειας και της Ηλέκτρας, σκότωσε την μάνα του

https://www.nikosonline.gr/?p=34348

———————————————-

Γίνετε μέλη στην σελίδα “Ελλάδα λέμε…” / https://www.facebook.com/Ελλαδα-λέμε-1071846639572810/

Γίνετε μέλη στην ομάδα  «Αρχαιολογικοί χώροι & Μουσεία» (Αρχαιότητες, Μουσεία, Πόλεις, Ζωγραφική, Αρχιτεκτονική) / https://www.facebook.com/groups/378830482281402/

3 COMMENTS

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here