Κυριάκος Κατζουράκης: Αφήστε χώρο για τα όνειρα

Μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση ζωγράφου που σ’ όλη του την καριέρα έκανε πολλά πράγματα. Όσο τον ενδιέφερε η ζωγραφική άλλο τόσο του άρεσε η συγγραφή και η συμμετοχή στο θέατρο ή στο σινεμά ακόμα και ως ηθοποιός. Αριστερός, βραβευμένος και με πλούσιο έργο. Ελάτε λοιπόν να δούμε αναλυτικά την περίπτωση του Κυριάκου Κατζουράκη.

0
793

Μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση ζωγράφου που σ’ όλη του την καριέρα έκανε πολλά πράγματα. Όσο τον ενδιέφερε η ζωγραφική άλλο τόσο του άρεσε η συγγραφή και η συμμετοχή στο θέατρο ή στο σινεμά ως σκηνοθέτης – ακόμα και ως ηθοποιός. Οι φίλοι του τον έλεγαν “πολυσουγιά”. Αριστερός, βραβευμένος και με πλούσιο έργο. Ελάτε λοιπόν να δούμε αναλυτικά την περίπτωση του Κυριάκου Κατζουράκη.

Ενώ ετοιμαζόμουν να αναρτήσω αυτό το άρθρο, ήρθε η είδηση του θανάτου του. Έπαθα σοκ! Μια είδηση που την μάθαμε από ανάρτησή που έκανε στα social media ο γιος του Άρης, ο οποίος είναι καθηγητής παλαιοιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Ο Κυριάκος Κατζουράκης ήταν 77 ετών. 

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Κατά καιρούς στις εκθέσεις του έδειχνε ελαιογραφίες μεγάλων κυρίως διαστάσεων, σχέδια, μακέτες σκηνικών για το θέατρο, ενώ σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους προβάλλονταν αποσπάσματα από τις ταινίες του. Άλλωστε μην ξεχνάμε πως το μνημειώδες έργο του (φωτο κάτω) “Τέμπλο-Οίκος Ενοχής” (1991-1994) όπου συνυπάρχουν η ζωγραφική, το θέατρο, ο κινηματογράφος και η μουσική, μαρτυρά τη σχέση του καλλιτέχνη με το παρελθόν και την Ιστορία.

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Αν περάσετε από την Καλαμάτα, σταματήστε στην δημοτική βιβλιοθήκη Καλαμάτας να δείτε το Τέμπλο του. Το είχε δωρίσει ο ίδιος στο μουσείο Μπενάκη αλλά λόγω έλλειψης χώρου για μόνιμη έκθεση, μεταφέρθηκε – με την σύμφωνη γνώμη του Μπενάκη – στην Καλαμάτα.

Ποιος ήταν ο Κυριάκος Κατζουράκης

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1944. Στα έξι του χρόνια έμεινε ορφανός από μητέρα και επειδή ο πατέρας του διωκόταν πολιτικά, τον έβαλαν σε ορφανοτροφείο. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών με δάσκαλο τον Γιάννη Μόραλη και σκηνογραφία στο εργαστήριο του Βασίλη Βασιλειάδη.

Συνέχισε τις σπουδές του στο Λονδίνο στην St Martin’s School of Art και στο Croydon School of Art όπου σπούδασε χαρακτική, μεταξοτυπία και ύστερα μαθήματα κινηματογράφου στο London Film School. Στην Αγγλία έζησε και εργάστηκε από το 1972 έως το 1985, όπου στον ελεύθερο χρόνο του μελέτησε το έργο του Θεόφιλου, του Τσαρούχη και του Κόντογλου. Το 1979 αντιπροσώπευσε την Ελλάδα στη Biennale Sao Paulo και το 1980 στην 11η Biennale του Παρισιού. Η ζωγραφική του είναι ανθρωποκεντρική και συνδέει την ελληνική ιστορία με τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα. Έχει σκηνογραφική διάταξη και έντονες επιρροές από τις μορφές του Τσαρούχη και το κιαροσκούρο του Καραβάτζο.

Την πρώτη του ατομική έκθεση την παρουσίασε το 1966 στην γκαλερί Κεραία (Αθήνα) και το 1969 κέρδισε το Βραβείο Παρθένη για τη ζωγραφική του. Έχει κάνει πολλές εκθέσεις ζωγραφικής, ατομικές και ομαδικές, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Η ασχολία με τον κινηματογράφο και το θέατρο

Το 1968 συμμετείχε ως ηθοποιός στην βραβευμένη ταινία του Δήμου Θέου “Κιέριον” που αναφερόταν στη γνωστή «υπόθεση Πολκ». Φιλοτέχνησε τα κοστούμια για την ταινία “Μέρες του ΄36” του Θόδωρου Αγγελόπουλου (1971) και τα σκηνικά για “Το προξενιό της Άννας” του Παντελή Βούλγαρη (1972). Από το 1986 γύρισε μόνιμα στην Ελλάδα και συνεργάστηκε με τον Γιώργο Λαζάνη στο θέατρο Τέχνης. Εκεί όπου γνώρισε την μετέπειτα σύζυγο του Κάτια Γέρου. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ομάδας “Νέοι Έλληνες Ρεαλιστές” και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Καλλιτεχνών EUROPA 24. Το 1995 ίδρυσε την “Ομάδα Τέχνης” η οποία είχε στόχο να συνδέσει τη ζωγραφική με τις άλλες τέχνες: το θέατρο, τη μουσική, τη φωτογραφία και τον κινηματογράφο.

Το 2003 έκανε την πρώτη του εικαστική ταινία, “Ο δρόμος προς τη Δύση”, η οποία κέρδισε το Α΄ κρατικό Βραβείο καλύτερου ντοκιμαντέρ καθώς και το διεθνές βραβείο κριτικών FIPRESCI. Η ταινία ταξίδεψε στα μεγαλύτερα φεστιβάλ, ενώ η άλλη ταινία του “Γλυκιά μνήμη” (2005) συμμετείχε στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μόντρεαλ. Τον ίδιο χρόνο εξελέγη καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης.

Ο Κυριάκος Κατζουράκης πέθανε 22 Οκτωβρίου 2021 και για τους ανθρώπους της τέχνης αυτή είναι μια τεράστια απώλεια. Ήταν σπάνιος άνθρωπος, από εκείνους που ήξεραν να αγαπούν, να αγωνίζονται και να βοηθούν. Ήταν από τους σπουδαιότερους εικαστικούς καλλιτέχνες που τολμούσαν από όποια θέση και να βρίσκονταν να λένε τη γνώμη τους και να αγωνίζονται για το δίκαιο. Ένας άνθρωπος που δεν είχε συμπάθειες γιατί μιλούσε καθαρά και ξάστερα. Δεν έλεγε ωραία πράγματα για να κολακέψει κανένα. Ένα μικρό παράδειγμα για να καταλάβουμε τον χαρακτήρα του: Ήταν στο διοικητικό συμβούλιο του Μουσείου της Ακροπόλεως, αλλά μόλις είδε το τσιμέντωμα στον ιερό βράχο παραιτήθηκε.

Να διεκδικούμε το χώρο να ονειρευόμαστε: να στήνουμε γύρω μας εκδοχές μιας πραγματικότητας ιδανικής και δίκαιης.

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Του άρεσε να “παίζει” με έργα διαφόρων γνωστών ζωγράφων, να επηρεάζεται ή και να βασίζεται πάνω σ’ αυτά και να δημιουργεί τα δικά του. Ο Picasso, ο Edward Hopper, o Velázquez κ.α. είναι κάποιοι απ’ αυτούς.

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Ο Κυριάκος Κατζουράκης νεαρός 24 ετών – όταν συμμετείχε στην ταινία “Κιέριον” του Δήμου Θέου (1968) μπροστά στην Guernica του Pablo Picasso.

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Χρόνια μετά, κατά την προσφιλή του συνήθεια, έφτιαξε ένα τρίπτυχο με την Guernica, με προσθήκη και δικών του προσώπων.

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Η Guernica παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας-Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα, τον Φεβρουάριο του 2019 και εκεί βρίσκεται μέχρι σήμερα – σε μόνιμη έκθεση – μια και την δώρισε στο Μουσείο.

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Πίνακας εμπνευσμένος και βασισμένος στον πίνακα του Velázquez, “Las meninas” (1656). Το έργο εκτίθεται στην Εθνική Πινακοθήκη της Αθήνας και είναι το μοναδικό έργο του Κατζουράκη που εκτίθεται σε μόνιμη έκθεση σε όλη την ελληνική επικράτεια. (Εκτός από τα δύο έργα που έχει δωρίσει στην Καλαμάτα και στην Λάρισα).

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Ο Κυριάκος Κατζουράκης πουλούσε τα έργα του φτηνά για να μπαίνουν σε πολλά σπίτια και όχι μόνο σε σπίτια ευκατάστατων ανθρώπων.

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Το έργο του αυτό το ονομάζει “Υπόκλιση”

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Κάτια Γέρου, katia Gerou, Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Η Κάτια Γέρου ήταν η σύζυγος και η μούσα του. Πορεύτηκαν παρέα για πάρα πολλά χρόνια. Συναντήθηκαν το 1988 στην παράσταση του Θεάτρου Τέχνης «Ο άντρας είναι άντρας» του Μπρεχτ σε σκηνοθεσία του Γιώργου Λαζάνη. Ο Κατζουράκης ως σκηνογράφος και η Κάτια ως ηθοποιός. Στη συνέχεια συνεργάστηκαν σε 14 ακόμη παραστάσεις και πάντα δημιουργούσαν μαζί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι Έλληνες ζωγράφοι και εικαστικοί καλλιτέχνες σήμερα

Μαρίνα Καρέλλα: Με διεθνή καριέρα https://bit.ly/3r7MxIy

Αλέξης Ακριθάκης: Ο πατέρας του μοντερνισμού https://bit.ly/3nS3SmD

Γιώργος Ρόρρης: Με υποτροφίες ως εξαιρετικό ταλέντο https://bit.ly/2LpZs88

Χρήστος Παλλαντζάς: Ξαπλωμένα κορμιά https://bit.ly/2SCZ5Fa

Στέφανος Δασκαλάκης: Από τον Πειραιά στο Παρίσι https://bit.ly/38vdxcx

Πάνος Τσαγκάρης: Ζωγραφίζει με χρυσό https://bit.ly/2NEzLO9

Βασίλης Πέρρος: Μια ιδιαίτερη ματιά https://bit.ly/2BEldZ0

Γιάννης Βαρελάς: Γιατί ζωγραφίζει τέρατα; https://bit.ly/2XuBTwt

Αχιλλέας Πιστώνης: Πάντα ζωγράφιζα, λανθασμένα https://bit.ly/2Lwnzh3

Κωστής Γεωργίου: ο ζωγράφος: https://bit.ly/2IXYwGu

Χάρης Λάμπερτ: Έφυγε ξαφνικά και απρόσμενα: https://bit.ly/2E1RPiq

Κωνσταντίνος Πάτσιος: Από μικρός μάζευε χαρτιά https://bit.ly/3DYt8zg

Αφροδίτη Λίτη: Το χρυσό γλυπτό της Μαρίας Κάλλας: https://bit.ly/30l8qLb

Κωστής Γεωργίου: Ο “αιρετικός” γλύπτης: https://bit.ly/3aWIBmB

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

Κυριάκος Κατζουράκης, Αφήστε χώρο για τα όνειρα, Kyriakos Katzourakis, painter, zografos, σινεμά, θέατρο, εικαστικά, nikosonline.gr

———————————————————

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.