Μελίνα: H αιώνια Ελληνίδα

Μέρος δεύτερο Πολιτικός – με τον τρόπο που εκείνη ήξερε- που σημάδεψε με την παρουσία της τον πολιτισμό της Ελλάδας, τον έφερε στα δελτία ειδήσεων όλου του κόσμου. Πίστευε ακράδαντα ότι ο πολιτισμός είναι η βαριά βιομηχανία μας. Ότι είναι ένα σοβαρό εξαγώγιμο προϊόν και ότι έχει μεγάλη σημασία και αξία η ανάδειξή του. Ό,τι σκέφτηκε και ό,τι πρόλαβε να υλοποιήσει έκαναν μόνο καλό στην χώρα και στον πολιτισμό.

1
1417

Μέρος δεύτερο

Πολιτικός – με τον τρόπο που εκείνη ήξερε- που σημάδεψε με την παρουσία της τον πολιτισμό της Ελλάδας, τον έφερε στα δελτία ειδήσεων όλου του κόσμου. Πίστευε ακράδαντα ότι ο πολιτισμός είναι η βαριά βιομηχανία μας. Ότι είναι ένα σοβαρό εξαγώγιμο προϊόν και ότι έχει μεγάλη σημασία και αξία η ανάδειξή του. Ό,τι σκέφτηκε και ό,τι πρόλαβε να υλοποιήσει έκαναν μόνο καλό στην χώρα και στον πολιτισμό.

Μελίνα Μερκούρη

Η Μελίνα στην πολιτική

Από τον Νοέμβριο του 1967 και επί τρεις μήνες, το FBI την παρακολουθεί παντού. Υπάρχει προειδοποίηση ότι θα γίνει δολοφονική απόπειρα εναντίον της. Το σύνθημα για την αντιδικτατορική δράση έχει δοθεί. Με τον Ζυλ Ντασσέν, με τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Ανδρέα Παπανδρέου και με άλλους φίλους, η Μελίνα θα γίνει ο εφιάλτης της χούντας. Δίνει συνεντεύξεις, κάνει ομιλίες, τραγουδά ενάντια στους συνταγματάρχες. Η χούντα αντιδρά άμεσα. Απαγορεύει στην Ελλάδα τα τραγούδια της και δεσμεύει την περιουσία της. Στις 7 Μαρτίου του 1969, στο θέατρο της Γένοβας γίνεται δολοφονική επίθεση εναντίον της με βόμβα πέντε κιλών την οποία βρήκαν ευτυχώς πριν εκραγεί. Στο πλαίσιο της ίδιας περιοδείας, γίνεται επίθεση εναντίον της από φασιστική οργάνωση στο Βέλγιο. Ο θάνατος του πατέρα της (7 Ιουλίου 1968) τη βρίσκει στην ξενιτιά. Δεν έχει ιθαγένεια, ούτε διαβατήριο. Όταν πεθαίνει η μητέρα της (Ιούλιος 1972) της επιτρέπουν την είσοδο στη χώρα για λίγες ώρες.

Μελίνα Μερκούρη

Η Μελίνα κάνει δηλώσεις στις τηλεοπτικές κάμερες των αμερικανικών μέσων μαζικής ενημέρωσης, ουρλιάζοντας κατά της χούντας. Για τις δηλώσεις αυτές, η χούντα θα της αφαιρέσει την ελληνική ιθαγένεια στις 12 Ιουλίου του ίδιου χρόνου. Εκείνη θα απαντήσει με το ιστορικό πλέον : “Γεννήθηκα Ελληνίδα και θα πεθάνω Ελληνίδα. Ο Παττακός γεννήθηκε φασίστας και θα πεθάνει φασίστας”.

Μελίνα Μερκούρη

Στις 26 Ιουλίου του 1974, δύο μόλις μέρες μετά την πτώση της χούντας, επιστρέφει στην Ελλάδα. Στο αεροδρόμιο γίνεται διαδήλωση, θα κατέβει από το αεροπλάνο κάνοντας το σήμα της νίκης και θα χαθεί στις αγκαλιές των αγαπημένων της. Με την επιστροφή και την οριστική εγκατάστασή της στην Ελλάδα, συνεχίζει την πολιτική της δράση μέσα από το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, του οποίου είναι από τα ιδρυτικά μέλη.

1_M

Το 1978 γυρίζει μια ταινία βασισμένη στη Μήδεια, την “Κραυγή γυναικών” σε σκηνοθεσία Ζυλ Ντασσέν , με την βραβευμένη με όσκαρ Έλεν Μπέρστιν. Η εκλογή της, την προηγούμενη χρονιά της στερεί την ενασχόλησή της με το θέατρο. Εκλέγεται στη Β΄ Περιφέρεια Πειραιά και δίνει όλη της την ενέργεια στην πολιτική, πάντοτε στον τομέα του πολιτισμού.

Μελίνα Μερκούρη, αρχείο Νίκου Μουρατίδη

Αποκλειστικές φωτογραφίες από τις πρόβες της παράστασης του Μπρέχτ (αρχείο Νίκου Μουρατίδη)

—————————————

Για ένα μικρό διάστημα, πρωταγωνιστεί σε μια παράσταση με κείμενα του Μπρεχτ, που σκηνοθετεί ο Ζυλ Ντασσέν (“Συντροφιά με τον Μπρέχτ”, 1978 στο Θέατρο Μπρόντγουεϊ). Το 1980 πρωταγωνιστεί στο “Γλυκό πουλί της νιότης” του Τενεσί Ουίλιαμς, σε σκηνοθεσία Ζυλ Ντασσέν (και στο καινούργιο αυτό ανέβασμα, που έχει και πάλι μεγάλη επιτυχία, συμπρωταγωνιστής της είναι πάλι ο Γιάννης Φέρτης).

Το καλοκαίρι ερμηνεύει την Κλυταιμνήστρα στην “Ορέστεια” που παρουσιάζει ο Κάρολος Κουν με το “Θέατρο Τέχνης” στην Επίδαυρο. Το κοίλο του αρχαίου θεάτρου γεμίζει ασφυκτικά.

Εκλέγεται και πάλι βουλευτής το 1981, γίνεται υπουργός πολιτισμού και επί 8 χρόνια κανένας ανασχηματισμός δεν θα την πειράξει από την θέση της. Η διεθνής ακτινοβολία της, της επιτρέπει να έρχεται σε επαφή με κορυφαίους ευρωπαίους ηγέτες (ανάμεσα στους οποίους και ο προσωπικός της φίλος Φρανσουά Μιτεράν) και να προβάλει τα εθνικά μας θέματα. Επιθυμία της, να επιβάλλει την Ελλάδα και να την κάνει σεβαστή παντού. Θα εντυπωσιάσει με τη δημοκρατική διακυβέρνηση του υπουργείου της και με τον αέρα αλλαγής που θα πνεύσει στις σχέσεις της πολιτικής ηγεσίας με τους υπαλλήλους αλλά και στις σχέσεις των υπηρεσιών με τον πολίτη. Ως Υπουργός εφάρμοσε μια έντονη εξωτερική πολιτιστική πολιτική. Οργάνωσε πολλές και σημαντικές εκθέσεις σε μουσεία του εξωτερικού, καθώς και εκδηλώσεις ουσίας. Συναντήθηκε με σπουδαίες προσωπικότητες όπως ο Ζακ Λάνγκ, ο Αντρεότι, ο Γκένσερ, ο Πάλμε, ο Γκονζάλεθ, ο Πάπας, η Γκάντι, ο Μιτεράν κ.α. και διεκδίκησε μια εξέχουσα θέση για την Ελλάδα και τον πολιτισμό της. Το Υπουργείο Πολιτισμού λειτούργησε επί των ημερών της όσο ποτέ άλλοτε.

Ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της, υπήρξε η καμπάνια της επιστροφής στην Ελλάδα των Μαρμάρων του Παρθενώνα, που σύλησε και απέσπασε τον προηγούμενο αιώνα ο λόρδος Έλγιν και που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Η ιδέα της επιστροφής των Μαρμάρων της γεννήθηκε κατά τη δεκαετία του ΄60, όταν, στα γυρίσματα της ταινίας “Φαίδρα”, οι Βρετανοί ζήτησαν πληρωμή για να αφήσουν το ελληνικό συνεργείο να κινηματογραφήσει τα γλυπτά. Έθεσε το θέμα επίσημα για πρώτη φορά ως Υπουργός Πολιτισμού τον Ιούλιο του 1982 στο Μεξικό, στη Διεθνή Διάσκεψη Υπουργών Πολιτισμού της UNESCO και δεν σταμάτησε να αγωνίζεται γι’ αυτό μέχρι το θάνατό της.

1909275_M

  • “Πρέπει να καταλάβετε τι σημαίνουν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα για μας”, έλεγε. “Είναι το καμάρι μας. Είναι οι θυσίες μας. Είναι το υπέρτατο σύμβολο ευγένειας. Είναι φόρος τιμής στη δημοκρατική φιλοσοφία. Είναι η φιλοδοξία και το όνομά μας. Είναι η ουσία της ελληνικότητάς μας. Αν με ρωτήσετε εάν θα ζω όταν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα επιστρέψουν στην Ελλάδα, σας λέω πως ναι, θα ζω. Αλλά κι αν ακόμη δεν ζω πια, θα ξαναγεννηθώ”.

Στον τομέα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, καθιέρωσε τη δωρεάν είσοδο των Ελλήνων πολιτών στα μουσεία και στους αρχαιολογικούς χώρους, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας για την ευρύτερη παιδεία του λαού και ειδικά των νέων (προσπάθεια που σταμάτησε όμως αναγκαστικά λόγω σχετικών οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Η Μελίνα Μερκούρη συνέλαβε την ιδέα και ανέθεσε τη μελέτη ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας, την ενοποίηση δηλαδή του ιστορικού κέντρου της Αθήνας στον άξονα Ιερά Οδός – Πλάκα – Στύλοι Ολυμπίου Διός, για τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού πάρκου. Η Μελίνα πίστευε στην πολιτιστική αποκέντρωση και αυτό ήταν το πρώτο πράγμα που τόνισε τον Οκτώβριο του 1981, κατά την ανάληψη των καθηκόντων της στο Υπουργείο Πολιτισμού. Έτσι, δημιούργησε σε διάφορες πόλεις τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα.

Έφυγε στις 6 Μαρτίου 1994, στο νοσοκομείο Memorialτης Νέας Υόρκης και κηδεύτηκε στις 10 Μαρτίου με τιμές Πρωθυπουργού. Η κηδεία της ήταν πάνδημη. Η Μελίνα Μερκούρη υπήρξε η πλέον διάσημη και προβεβλημένη προσωπικότητα της Ελλάδας. Πορτραίτα της γυρίστηκαν από τηλεοπτικούς σταθμούς σε ολόκληρο τον κόσμο και περιελάμβαναν, συνεντεύξεις της για τον πολιτισμό, για εθνικά θέματα και κυρίως για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Τιμήθηκε με μετάλλια και διακρίσεις από πολλούς αρχηγούς κρατών, πανεπιστήμια (Βοστόνη, Οξφόρδη κ.α) διεθνείς οργανισμούς (Unesco κ.α) οργανώσεις, αλλά και από δήμους ολόκληρης της χώρας για την κοινά παραδεκτή προσφορά της στην τέχνη, στον πολιτισμό, στο κοινωνικό σύνολο…. 

…γιατί η Μελίνα Μερκούρη ήταν η αγαπημένη του ελληνικού λαού, και σήμερα, δεν είναι μια ανάμνηση, γιατί είναι καθημερινά μαζί μας!

Μελίνα Μερκούρη, Νίκος Μουρατίδης

1981: Στον προεκλογικό αγώνα της Μελίνας. Εγώ [αριστερά] πάντα στο πλευρό της

Μελίνα Μερκούρη

Μελίνα Μερκούρη

Με τον Γιάννη Ρίτσο, και δεξιά σε συναυλία με τον Γιάννη Μαρκόπουλο, Νίκο Ξυλούρη, Μαρίζα Κωχ και Μάνο Λοϊζο

4503_M

Ο Ζιλ Ντασέν με την Ρόμυ Σνάϊντερ και την Μελίνα και δεξιά η Μελίνα με τον Φρανσουά Μιτεράν.

Πατώντας τον σύνδεσμο θα διαβάσετε το πρώτο μέρος του αφιερώματος

https://www.nikosonline.gr/?p=3988

—————————————-

www.nikosonline.gr

Ένα Καθημερινό magazino για την ΖΩΗ, τον ΑΝΘΡΩΠΟ και τις ΤΕΧΝΕΣ

Το site ανανεώθηκε, απόκτησε νέα εμφάνιση και έγινε φιλικό προς smart phones & tablets. Προωθήστε το να τo μάθουν όλοι οι φίλοι σας… (και κοινοποιείστε όποια άρθρα σας αρέσουν).

Επίσης ακολουθήστε το nikosonline στα:

Twitter: https://twitter.com/NikosOnLineGr

Instagram: https://instagram.com/nikosonline/

Pinterest: https://gr.pinterest.com/NikosOnLine

Μελίνα Μερκούρη

1 COMMENT

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here