Ο κατακτητής της Νάξου

Μια φορά κι έναν καιρό οι Βενετοί άποικοι αποκαλούσαν τα νησιά των Κυκλάδων με δικές τους ονομασίες. Έτσι η Δήλος ήταν η Sdili, η Σύρος Lasudha, η Σέριφος Serfento και η Σίφνος Sifanto κτλ. Μια φορά κι’ ένα καιρό οι Κυκλάδες αποτελούσαν το Δουκάτο του Αιγαίου. Μια φορά κι’ ένα καιρό η Νάξος είχε έναν πολύ ενδιαφέροντα κατακτητή…

0
193

Μια φορά κι έναν καιρό οι Βενετοί άποικοι αποκαλούσαν τα νησιά των Κυκλάδων με δικές τους ονομασίες. Έτσι η Δήλος ήταν η Sdili, η Σύρος Lasudha, η Σέριφος Serfento και η Σίφνος Sifanto κτλ. Μια φορά κι’ ένα καιρό οι Κυκλάδες αποτελούσαν το Δουκάτο του Αιγαίου. Μια φορά κι’ ένα καιρό η Νάξος είχε έναν πολύ ενδιαφέροντα κατακτητή…

Η Μαρία Μαθιουδάκη σε κάθε τόπο που πηγαίνει, θέλει να μάθει και την ιστορία του – και σήμερα θέλει να μας μιλήσει για ένα κομμάτι της ιστορίας της Νάξου, τότε που η Νάξος είχε έναν κατακτητή διαφορετικό από τους άλλους…Εγώ το «ρούφηξα» το άρθρο γιατί αναφέρεται σε μια ιστορική περίοδο τόσο παραγκωνισμένη από τα σχολικά βιβλία και τόσο μπερδεμένη επίσης! Ελάτε να μεταφερθούμε λοιπόν: ενετοκρατία – φραγκοκρατία- πειρατεία στο Αιγαίο, λίγο μετά την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους – το 1204 μ.Χ. δηλαδή.

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.gr

Marco Sanudo I : Ένας αδίστακτος πολιορκητής ή ένας θαρραλέος εμψυχωτής ;

Γράφει η Μαρία Μαθιουδάκη

Ψάχνω να βρω τις λέξεις, μία μία… μα καμιά δε μου κάνει. Σαν τα ρούχα τα πεταμένα στο πάτωμα, όταν έχεις ανοίξει τα συρτάρια σου και δεν μπορείς να αποφασίσεις τι θα βάλεις. Για μια ειδική περίσταση. Ειδική περίσταση είναι κι αυτός.

Ατρόμητος, θαρραλέος, ανυποχώρητος, ριψοκίνδυνος, αδίστακτος, απερίσκεπτος, λυσσαλέος…λέξεις πεταμένες στο πάτωμα. Φοβάμαι ότι θα καταλήξω σε εκείνη που από την αρχή φοβόμουνα να φορέσω…να γράψω εννοώ.

Τον συνάντησα πρώτη φορά στην τοποθεσία Ποταμίδες, νοτιοδυτικά της Νάξου, αρχές του 1205 μ.Χ. Είχε αγκυροβολήσει τα καράβια του, οχτώ περήφανες ενετικές γαλέρες, δανεικές μη φανταστείτε… στον όρμο Αγιασσού. Εκεί τον συνάντησα καβάλα στο άλογό του να πολιορκεί με τους άντρες του ένα μεσαιωνικό κάστρο, το Απαλίρου, που το διαφέντευαν Έλληνες και Γενοβέζοι. Βενετία και Γένοβα μια προαιώνια έχθρα και ζήλια, να δεις, τις έτρωγε θαρρώ.

Πώς ο Σανούδο βρέθηκε πολιορκητής της Νάξου, ίσως είναι να απορείς. Πλήρωμα στις γαλέρες του πανίσχυρου θείου του ήταν, όσο διαρκούσε η Δ’ Σταυροφορία, μα πιο πολύ οι διπλωματικές του ικανότητες είχανε φανεί. Το 1204 με την κατάληψη της Πόλης από τους Φράγκους θα συμμετάσχει με επιτυχία ως πρέσβης της Βενετίας για την πώληση της Κρήτης από το Βονιφάτιο το Μομφερατικό. Και ένα χρόνο αργότερα… θα πετάξει τα ρούχα του γραφιά και θα αρματωθεί στον πόλεμο. Θα μου πείτε ήταν φιλόδοξος και είχε ιδιοτέλεια …ε, την ίδια φιλοδοξία και ιδιοτέλεια πρέπει να είχε και εκείνος που τον είπανε κάποτε Μέγα γιατί επέκτεινε τις κτήσεις του ίσαμε τον Ινδό ποταμό…

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.grΗ πολιορκία της Νάξου από τον ενετό σταυροφόρο και μετέπειτα Δούκα του Αρχιπελάγους, Μάρκο Σανούδο Ά, ανιψιό του υπέργηρου τότε αλλά πανίσχυρου Δόγη της Βενετίας Ενρίκο Ντάντολο, ήταν μια από τις πιο μυθιστορηματικές πολιορκίες που έγιναν ποτέ! Σε σημείο να αναρωτηθεί κανείς αν αυτός ο άνθρωπος ξεπήδησε ξαφνικά από έπος του Ομήρου ή ήταν απλώς ένας θανάσιμα απερίσκεπτος τύπος. (Αριστερά Το Οικόσημο του Σανούδο)

Ήθελε το νησί της Αριάδνης, της κόρης του Μίνωα, και θα το αποκτούσε πάση θυσία. Και δεν ήταν εύκολο, πιστέψτε με! Πέντε ολόκληρες εβδομάδες πολιορκούσε το κάστρο του Απαλίρου, όπου ήταν ταμπουρωμένοι και πολεμούσαν εξίσου λυσσαλέα οι γενουάτες και οι βυζαντινοί κάτοχοι του…

Όλοι ήξεραν ότι όποιος αποκτούσε τη Νάξο θα γινόταν κυρίαρχος. Ήταν η Πορτάρα του Αιγαίου η Νάξος και το κάστρο της, το παραπόρτι…

Καημένη περήφανη Νάξος …κουρασμένη από αλλεπάλληλες διεκδικήσεις και επιδρομές, γιατί βρέθηκες κάποτε στο δρόμο του μεταξιού. Όλο το Αιγαίο ένας δρόμος τότε για το μετάξι της Ανατολής και το σχοινί μαζί για μια διελκυστίνδα δύναμης ανάμεσα στο Βυζάντιο και τη Δύση. Με ανήλεους πειρατές να ξεφυτρώνουν από δω και από κει.

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.grΜα ο Σανούδο, μετά την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους, όντας μέσα στα πράγματα, μυρίστηκε την ευκαιρία. Το Αιγαίο για πρώτη φορά έμοιαζε με κουφάρι που κείτονταν ανυπεράσπιστο στον ήλιο και περίμενε τα όρνεα…και εκείνος θα διεκδικούσε τη μερίδα του λέοντος.

Με οχτώ γαλέρες που ζήτησε από τον υπέργηρο θείο του, το Δόγη της Βενετίας, με δανεικά από συγγενείς και φίλους, τάζοντας μερτικό και αξιώματα, θα φτάσει στη Νάξο για να πολιορκήσει το κάστρο του Απαλίρου μέχρι θανάτου. Σ’ εκείνα τα ιστορικά παράλια φαίνεται ότι έμελλε να ειπωθεί ξανά το θρυλικό «ή ταν ή επί τας».

Γιατί ο Μάρκο Σανούδο εκείνο το φοβερό πρωινό, αφού κατεβάσει τους ανυποψίαστους άντρες του… με μια μυθιστορηματική κίνηση άνευ προηγουμένου, θα κάψει τα καράβια του, αναγκάζοντας έτσι τον εαυτό του και τους άλλους ή να πεθάνουν ή να νικήσουν…

Εκεί σ’ αυτό το σημείο τον είδα λοιπόν πρώτη φορά, βουτηγμένο στη σκόνη της μάχης, τρυφερό και σκληρό μαζί σα σπαρτιάτισσα μάνα, να προσπαθεί να εμψυχώσει τους κουρασμένους – έτοιμους να λιποψυχήσουν- ναύτες της Βενετίας… που δεν είχαν πια άλλη επιλογή από το να παλέψουν λυσσαλέα, όχι για τη νίκη μα για τη ζωή τους…η πολιορκία ενός Κάστρου είχε μετουσιωθεί πια σε ύψιστο σκοπό. Είχε πάει πιο πάνω. Είχε γίνει ιδανικό. Δεν υπήρχε πια Κάστρο! Υπήρχε μόνο η ζωή και ο θάνατος… Και ο Σανούδο εκείνη τη μέρα έγινε ένα με τους άντρες του και τον κοίταξε στα μάτια…

Από τότε που έπεσα πάνω στο Μάρκο Σανούδο τον Ά, νοιώθω ότι κάτι με βαραίνει. Ότι κάτι θέλω να πω.

Ότι ήταν ένας κατακτητής αλλά ήταν και ένας γενναίος…(ναι, αυτή τη λέξη έψαχνα πριν στα συρτάρια μου!).

Και ότι καμιά φορά στη ζωή μας, μας χρειάζεται ένας Σανούδο. Ένας θαρραλέος εμψυχωτής που θα βάλει φωτιά στα καράβια μας και θα μας αναγκάσει τελεσίδικα, αποφασιστικά, σκληρά, ανεπίστροφα… να σηκωθούμε στα κουρασμένα μας ποδάρια και να καταλάβουμε το Κάστρο! Μπορεί στην πορεία να υβρίζουμε το Σανούδο μέσα μας, μπορεί να χάσουμε οχτώ γαλέρες… μα στο τέλος θα έχουμε κερδίσει ένα ολόκληρο Δουκάτο.

Μαρία Μαθιουδάκη

Καθηγήτρια Μαθηματικών (Ηράκλειο Κρήτης)

fb : Μαρια Μαθιουδακη

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.gr

Το κάστρο του Σανουδο όπως σώζεται σήμερα στη Χώρα της Νάξου, στο Λιμάνι (επάνω και κάτω)

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.gr

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.gr

Τα ερείπια του κάστρου Απαλίρου σήμερα στο λόφο κοντά στο Σαγκρί, Κεντρική Νάξος

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.gr

Η Πορτάρα – απομεινάρι ναού του Απόλλωνα

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.gr

Κι’ άλλο άρθρο της Μαρίας

ΤΑ ΚΛΕΜΜΕΝΑ ΑΡΧΑΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ… https://bit.ly/2AGFYXQ

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.gr

Ο κατακτητής της Νάξου, ΝΑΞΟΣ, ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΕΝΕΤΟΙ, NAXOS ISLAND, CYCLADES, Marco Sanudo, nikosonline.gr

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.