Ο κούκλος της Ελληνικής μυθολογίας

0
143

902024-achilles-001

Το όνομα του είναι συνώνυμο με την ομορφιά, την τόλμη, την ορμή, την γενναιότητα, τον αυθορμητισμό και με χίλια δυο άλλα καλά. Κι’ όμως, αυτό το όνομα προέρχεται από το «χος» (θλίψη, πόνος) και το «λλω» (περιπλανιέμαι, τριγυρνώ), δηλαδή: “αυτός που τριγυρίζει θλιμμένος”.

Στην Ελληνική μυθολογία, ο Αχιλλέας είναι γιος του Πηλέα και της Νηρηίδας Θέτιδος, εγγονός του Αιακού και ήταν ο κεντρικός αλλά και ο γενναιότερος ήρωας της Ιλιάδας του Ομήρου. Εξ αιτίας του πατέρα του αρκετές πηγές τον αναφέρουν και ως Πηλείδη. Ο Αχιλλέας ήταν βασιλιάς των Μυρμιδόνων στην Φθία (την σημερινή Φθιώτιδα). Σύμφωνα με τον μετά-Ομηρικό μύθο, η Θέτις προσπάθησε να κάνει τον Αχιλλέα άτρωτο, βουτώντας τον στα νερά της Στύγας, όμως πιάνοντάς τον από τη φτέρνα, τον άφησε τρωτό σ’ αυτό το σημείο. Εξ ου η φράση που υπάρχει και μέχρι σήμερα και που αναφέρεται σαν «Αχίλλειος φτέρνα». Όταν ο Αχιλλέας έφτασε στην εφηβεία, ο πατέρας του τον έδωσε μαζί με τον φίλο του Πάτροκλο στον Κένταυρο Χείρωνα για να τον μεγαλώσει και να τον διδάξει, στο όρος Πήλιο.

Όταν έφτασε η εποχή του Τρωικού Πολέμου, και ο Αχιλλέας ήταν πια άντρας, βγήκε ένας χρησμός από τον μάντη Κάλχα που δήλωσε ότι οι Έλληνες δεν θα μπορούσαν να νικήσουν δίχως τη βοήθεια του Αχιλλέα. Όμως η μητέρα του, ήξερε ότι η μοίρα του γιου της ήταν να πεθάνει αν πήγαινε στην Τροία, κι’ έτσι τον έκρυψε στην αυλή του Λυκομήδη στην Σκύρο, μεταμφιεσμένο σε κορίτσι. Αυτό δεν τον εμπόδισε να κάνει δεσμό με την Δειδάμεια και να αποκτήσουν ένα γιο, τον Νεοπτόλεμο. Η μεταμφίεση του όμως ανακαλύφθηκε, από τον πανούργο Οδυσσέα που μαζί με τον Πάτροκλο τον έπεισαν να συμμετάσχει στον Τρωικό Πόλεμο.

Όταν οι Έλληνες συγκεντρώθηκαν στην Αυλίδα για να αποπλεύσουν για την Τροία, τα καράβια δεν μπορούσαν να κινηθούν λόγω της άπνοιας που είχε προκαλέσει η θεά Άρτεμις. Η θεά είχε προκαλέσει αυτή την άπνοια γιατί ο Αγαμέμνονας είχε σκοτώσει ένα ωραίο ελάφι στο άλσος της Άρτεμης χωρίς να το ξέρει και μάλιστα ο ίδιος καυχήθηκε ότι ούτε η θεά Άρτεμη δεν θα σημάδευε τόσο καλά. Ο μάντης Κάλχας αποκάλυψε στον Αγαμέμνονα ότι για να εξιλεωθεί η θεά θα πρέπει να θυσιάσει την κόρη του, την Ιφιγένεια. Ο Αγαμέμνονας με βαριά καρδιά αποφάσισε να θυσιάσει την κόρη, όμως ο μόνος τρόπος για να καταφέρει να φέρει την Ιφιγένεια χωρίς τον φόβο της Κλυταιμνήστρας ήταν ο δόλος. Ο Οδυσσέας κατάφερε να φέρει την Ιφιγένεια με την πρόφαση πως θα παντρευόταν τον Αχιλλέα. Ο Αχιλλέας ο ίδιος δεν ήξερε τίποτα για αυτήν την ραδιουργία. Πραγματικά, η Κλυταιμνήστρα πήγε με την Ιφιγένεια στολισμένη μαζί με το νυφικό της, αλλά έμαθε από τον ίδιο τον Αχιλλέα ότι δεν είχε ιδέα για γάμο. Η βασίλισσα αγανακτισμένη προσπάθησε να πάρει με το μέρος της τον Αχιλλέα ο οποίος είχει θυμώσει που οι Έλληνες χρησιμοποίησαν το όνομα του χωρίς την άδεια του. Όμως η Ιφιγένεια βλέποντας τόσους άνδρες αποφασισμένους να πεθάνουν για την τιμή της Ελλάδας, δέχτηκε να πεθάνει. Όταν η θυσία ήταν έτοιμη, ο Κάλχας πήρε ένα μαχαίρι για να την θυσιάσει, όμως αμέσως η Άρτεμις πήρε την Ιφιγένεια, την πήγε στην χώρα των Ταύρων και την έκανε ιέρειά της ενώ ταυτόχρονα άφησε στη θέση της ένα ελάφι. Έτσι, ξαναφύσηξαν οι άνεμοι….

Triumph_of_Achilles_in_Corfu_AchilleionTriumphant Achilles dragging Hector's lifeless body in front of the Gates of Troy

Όταν ο αχαϊκός στόλος έφτασε στη Τροία κανένας δεν τολμούσε να βγει από το καράβι του γιατί η μητέρα του Αχιλλέα, η Θέτις είχε πει πως όποιος ακουμπήσει πρώτος το έδαφος της Τροίας, θα σκοτωθεί αμέσως. Η κατάσταση χειροτέρευε καθώς μια ομάδα από Τρώες με αρχηγό τον Έκτορα άρχισε να πετροβολεί τα καράβια των Αχαιών. Λύση δίνει ο Οδυσσέας ο οποίος βγήκε από το καράβι του αλλά πάτησε πάνω στην ασπίδα του ώστε να μην γίνει πραγματικότητα ο χρησμός της Θέτιδας. Έπειτα από αυτό το γεγονός, οι Αχαιοί ευχαριστημένοι για την λύση του χρησμού βγήκαν έξω και η μάχη άρχισε.

Κατά τη διάρκεια της μάχης ο Αχιλλέας μονομάχησε με τον Κύκνο που είχε την ικανότητα να μην τον πληγώνει κανένα χάλκινο όπλο. Τελικά κατάφερε να τον εξουδετερώσει με δυσκολία, ρίχνοντας του μια μεγάλη πέτρα στο κεφάλι.

Μετά την μονομαχία του Αχιλλέα και του Κύκνου, οι Τρώες από τον φόβο τους μπήκαν μέσα στη πόλη τους φοβισμένοι. Εν τω μεταξύ οι Αχαιοί διαλέγουν αρχηγούς για τη πρεσβεία που θέλουν να στείλουν στους Τρώες. Ο Αχιλλέας αρνείται να γίνει μέρος της πρεσβείας και έτσι ο Οδυσσέας και ο Μενέλαος πηγαίνουν στην Τροία χωρίς εκείνον.

Μετά την πρώτη μάχη με τους Τρώες, οι Έλληνες σύμφωνα με την Ιλιάδα, πήραν αιχμάλωτες από το ιερό μαντείο του Απόλλωνα πολλές ιέρειες και μία εξ’ αυτών, ήταν και η Βρισηίδα. Ο Αχιλλέας, την ερωτεύτηκε και ήθελε να την κρατήσει, αλλά ο Αγαμέμνονας είχε διαφορετική γνώμη και προτίμησε να την κρατήσει για παλλακίδα του. Αυτή η απόφαση, εξόργισε τον Αχιλλέα, ο οποίος αποσύρθηκε στη σκηνή του και αρνήθηκε να βοηθήσει τους Έλληνες, παρ’ όλες τις παρακλήσεις τους, μέχρι που ο Έκτορας σκότωσε σε μία από τις πολλές μάχες, τον Πάτροκλο, τον παιδικό φίλο του Αχιλλέα. Με ανάκατα συναισθήματα θλίψης και θυμού ξαναμπήκε στην μάχη, ορκιζόμενος να σκοτώσει τον Έκτορα με τα ίδια του τα χέρια. Πράγμα που έκανε.

Κατά τον ένατο χρόνο του πολέμου οι Αχαιοί στρατιώτες επαναστάτησαν. Ο λόγος της ανταρσίας ήταν η κόπωση που υπέστησαν σε αυτά τα εννέα χρόνια και η έλλειψη τροφής. Έτσι η πολιορκία της Τροίας δεν ήταν τόσο στενή και οι Τρώες μπορούσαν να βγαίνουν από τη πόλη τους για βοσκή και άλλες δουλειές. Έτσι μια μέρα που η Πολυξένη και ο αδελφός της ο Τρωίλος που ήταν 18 χρονών βγήκαν από την Τροία για να πάρουν νερό, ο Αχιλλέας είχε στήσει ενέδρα στη πηγή και σκότωσε τον Τρωίλο. Ένας χρησμός έλεγε ότι εάν ο Τρωίλος γινόταν 19 χρονών, τότε η Τροία θα έμενε απόρθητη.

Achilles3_M

sculpture_contour_by_napoleoman

Τον Αχιλλέα σκότωσε ο Πάρις, με τη βοήθεια του Απόλλωνα, χτυπώντας τον στην φτέρνα.

Achilles_Lycomedes_Louvre_Ma2120

Ανάγλυφη αναπαράσταση του Τρωικού Πολέμου με τον Αχιλλέα στο κέντρο

Briseis-Leaving-Achilles$27-Tent

Αχιλλέας και Βρισηίδα

Detail_of_Achilles_thniskon

Εκφράσεις όπως «Αχίλλειος φτέρνα» και «Αχίλλειος τένοντας» χρησιμοποιούνται μέχρι και σήμερα.

Achilles5_M

Χιλιάδες απεικονίσεις του Αχιλλέα. Στην ζωγραφική, την γλυπτική, σε σκίτσα… παντού

Achilles2_M

Αριστερά, ο Αχιλλέας με τον Πρίαμο, να τον παρακαλεί να του δώσει το πτώμα του Έκτορα. (Πίνακας του Jules Bastien-Lepage)

Achilles_M

Το ίδιο θέμα σε δύο γλυπτά. Ο Αχιλλέας και η αρπαγή της Πολυξένης. Το αριστερό είναι του Pio Fedi και βρίσκεται στην Φλωρεντία.

Achilles1_M

Ο Αίαντας μεταφέρει το νεκρό σώμα του Αχιλλέα

1A_M

Το εντυπωσιακό άγαλμα του Αχιλλέα στο Hyde Park του Λονδίνου. (KnightsbridgeThe Wellington Monument) 

thetis-bringing-the-armor-to-achilles-1808L

Η Θέτις φέρνει την πανοπλία του Αχιλλέα την στιγμή που θρηνεί τον θάνατο του Πάτροκλου. Πίνακας του Benjamin West (1806)

Achilles-wallpaper-troy-34341987-1025-768

Στην φριχτή και γεμάτη ανακρίβειες ταινία Τροία, τον ρόλο του Αχιλλέα έπαιξε ο Brad Pitt

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here