Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία

Ο Λάμπρος Ευταξίας ήταν ο τελευταίος μαικήνας του πολιτισμού. Όταν πέθανε, μπορούμε να πούμε πως ο πολιτισμός έχασε τον τελευταίο μεγάλο και σοβαρό υποστηρικτή του. Μια επίσκεψη στο “Μουσείο της πόλεως των Αθηνών” θα μας δώσει να καταλάβουμε πόσο σοβαρή περίπτωση ήταν αυτός ο άνθρωπος. Εκεί ήταν το σπίτι του – ο κόσμος του. Ένας κόσμος πολύπτυχος, καλλιεργημένος και σχολαστικά κομψός.

1
738

Ο Λάμπρος Ευταξίας ήταν ο τελευταίος μαικήνας του πολιτισμού. Όταν πέθανε, μπορούμε να πούμε πως ο πολιτισμός έχασε τον τελευταίο μεγάλο και σοβαρό υποστηρικτή του. Μια επίσκεψη στο “Μουσείο της πόλεως των Αθηνών” θα μας δώσει να καταλάβουμε πόσο σοβαρή περίπτωση ήταν αυτός ο άνθρωπος. Εκεί ήταν το σπίτι του – ο κόσμος του. Ένας κόσμος πολύπτυχος, καλλιεργημένος και σχολαστικά κομψός.

Και μόνο που στέκεσαι απ’ έξω και το κοιτάς αυτό το σπίτι, αισθάνεσαι τα πάντα. Φεύγεις από το σήμερα και ταξιδεύεις πίσω στο χρόνο. Στην εποχή του Όθωνα και της Αμαλίας ή ακόμα και τότε που ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ήταν ένα νεαρό παλικάρι γεμάτο φιλοδοξίες και ο Ευταξίας προσπαθούσε να τον επιβάλει στην πολιτική ζωή της χώρας.

Το σπίτι του που σήμερα στεγάζει το “Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών”, υπήρξε δικό του δημιούργημα και ήταν ένα από τα κτίρια “κοσμήματα” της πρωτεύουσας. Είναι δε τόσο άψογα διατηρημένο που νομίζεις ότι είναι ταριχευμένο. Και επειδή η προηγούμενη από δική μας γενιά φεύγει ή έχει ήδη φύγει σε άλλο τόπο και χρόνο, είναι χρέος μας να πούμε μερικά πράγματα απ’ όσα έχουμε ακούσει ή διαβάσει μπας και καταλάβουν οι νεότεροι ποιος ήταν ο Λάμπρος Ευταξίας.

Από τους λίγους που – λόγω οικογενειακών καταβολών – ήταν τόσο δεμένος με τον δημόσιο βίο των Αθηνών από την μέρα που γεννήθηκε. Αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση ανθρώπου που υπήρξε πολιτικός, αλλά και φιλότεχνος και ευεργέτης με μια απίστευτη προσφορά αλλά και με μία μοναδική προσωπικότητα.

Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr

18 Ιουνίου 1905 – 3 Δεκεμβρίου 1996

Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 18 Ιουνίου 1905 και ήταν δευτερότοκος γιος του Ιωάννη Ευταξία, καθηγητή πανεπιστημίου Αθηνών και διοικητή της Εθνικής Τράπεζας, και της Ζηνοβίας Βούρου. Σπούδασε νομικά και πολιτικές επιστήμες στο Εθνικό και Καποδιστριακό πανεπιστήμιο Αθηνών και συμπλήρωσε τις σπουδές του στα πανεπιστήμιο του Παρισίου, της Βιέννης και της Λειψίας, από το πανεπιστήμιο της οποίας αναγορεύθηκε διδάκτωρ. Μετά το πέρας των σπουδών του επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου και υπηρέτησε την στρατιωτική του θητεία. Ήταν εισοδηματίας καθώς είχε κληρονομήσει ακίνητα και μετρητά από τον θείο του, διπλωμάτη Αλέξανδρο Βούρο. Υπήρξε δεινός ορειβάτης διατελώντας πρόεδρος του Ορειβατικού Συλλόγου, με δωρεά του οποίου κατασκευάστηκε το καταφύγιο της Πάρνηθας. Το 1989 υπέστη σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο, από το οποίο κατέστη κατάκοιτος, και γι’ αυτό τέθηκε υπό τριμελή δικαστική επιτροπή.

Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr

Για την σχέση Καραμανλή-Ευταξία έχουν λεχθεί και υπονοηθεί πάρα πολλά. Μιλάνε ακόμη και για ερωτική σχέση, πέρα από την φιλική. Δεν θα ασχοληθούμε μ’ αυτό τώρα – ίσως κάποια άλλη στιγμή. Να πω μόνο πως τους “χώριζαν” δύο χρόνια. Ο Ευταξίας γεννήθηκε 2 χρόνια πριν τον Καραμανλή και πέθανε 2 χρόνια πριν τον Καραμανλή.

Πολιτική σταδιοδρομία

Λόγω της οικογενειακής παράδοσης ακολούθησε πολιτική καριέρα θέτοντας υποψηφιότητα στις βουλευτικές εκλογές του 1932 με την υποστήριξη του Λαϊκού Κόμματος στην περιφέρεια Φθιώτιδας και Φωκίδας, στις οποίες και εξελέγη. Επανεξελέγη στις εκλογές του 1933, του 1935 και του 1936.

Στις κυβερνήσεις που ακολούθησαν υπήρξε πάντα υπουργός και πάντα ήταν ο άνθρωπος που επέβαλε στην πολιτική αλλά και στην κοινωνία των Αθηνών τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Υποστηρίζεται, μάλιστα, ότι ο Ευταξίας πρότεινε την υπουργοποίηση του Καραμανλή στην δεύτερη κυβέρνηση του Σοφούλη. Πάντως όλοι ήξεραν πως ήταν ο βασικός χρηματοδότης της ΕΡΕ για να καταφέρει να κάνει αρχηγό τον Καραμανλή. Χαρακτηριστικά ο Σπυρίδωνας Μαρκεζίνης έλεγε: «ο Καραμανλής, άνθρωπος χωρίς καμίαν ιδιαιτέραν μόρφωσιν, όφειλε την ανάδειξίν του κατά πρώτον λόγον εις τον Λάμπρον Ευταξία».

Έτσι λοιπόν, όταν το 1955 ο Καραμανλής σχημάτισε κυβέρνηση, ο Λάμπρος Ευταξίας έγινε υπουργός Συγκοινωνιών και Δημοσίων Έργων. Κατά τη διάρκεια της θητείας του καθιέρωσε τον ενιαίο φόρο εισοδήματος το ελάχιστο όριο φορολογίας και εισήγαγε τον θεσμό των διοικητικών φορολογικών δικαστηρίων. Επίσης αναμόρφωσε τα τελωνεία καταργώντας παράλληλα τον τελωνειακό έλεγχο των τουριστών συμβάλλοντας στην αύξηση του τουρισμού.

Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr

Κωνσταντίνος Καραμανλής – Λάμπρος Ευταξίας

Κατά τη διάρκεια της Χούντας των Συνταγματαρχών διατήρησε επαφή με τον αυτοεξόριστο Κωνσταντίνο Καραμανλή ενώ σταδιακά, πριν από τη δικτατορία, άρχισε να προσεγγίζει το περιβάλλον Μαρκεζίνη, με τον οποίο διατηρούσε από παλιά φιλικές σχέσεις. Γι’ αυτό και στη δικτατορική κυβέρνηση Μαρκεζίνη ανέλαβε αναπληρωτής υπουργός συντονισμού και προγραμματισμού για έναν μήνα, οπότε και παραιτήθηκε η κυβέρνηση. Μετά την πτώση της κυβέρνησης Μαρκεζίνη αποχώρησε από την ενεργό πολιτική.

Απεβίωσε στην Αθήνα στις 3 Δεκεμβρίου 1996 από εγκεφαλική αιμορραγία. Δεν παντρεύτηκε ποτέ και δεν απέκτησε παιδιά.

Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr

Κατοικούσε μόνιμα στην Αθήνα, ενώ διατηρούσε και εξοχική έπαυλη στο Λουτρόπυργο, παραθεριστικό θέρετρο της Δυτικής Αττικής (φωτογραφία επάνω)

Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr

Πολιτιστικό έργο

Ο Λάμπρος Ευταξίας υπήρξε ένας άνθρωπος που πίστεψε βαθιά στην προαγωγή του ελληνικού πολιτισμού και δαπάνησε τεράστια ποσά από την προσωπική του περιουσία χωρίς να καταφύγει ποτέ στην κρατική χρηματοδότηση. Τάχθηκε αθόρυβα και χωρίς διάθεση προβολής στην κατασκευή εκ του μηδενός δεκάδων έργων πολιτισμού στη χώρα: οραματίστηκε μαζί με την Αλεξάνδρα Τριάντη και θεμελίωσε το Μέγαρο Μουσικής, διετέλεσε πρόεδρος του Μουσείου Μπενάκη για 20 περίπου χρόνια (Στο Μπενάκη δώρισε έναν νεοκλασικό κτίριο στον Κεραμεικό που τώρα στεγάζει το μουσείο ισλαμικής τέχνης), στηρίζοντάς το σε όλα επίπεδα, το Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία, ενίσχυσε το Ωδείο Αθηνών, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, αλλά και δεκάδες άλλα έργα. Είχε τιμηθεί με πλείστα βραβεία μεταξύ των οποίων με τα παράσημα του Ταξιάρχου του Τάγματος του Γεωργίου Α΄ και με τον Ανώτερο Ταξιάρχη του Φοίνικος, με τον Μεγαλοσταυρό του γερμανικού κράτους κ.α. Το οικογενειακό του αρχείο φυλάσσεται στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο. Πάνω απ’ όλα όμως είναι ο άνθρωπος που άφησε πίσω του Το Μουσείο της πόλεως των Αθηνών.

Έχετε πάει στο Μουσείο της πόλεως των Αθηνών;

Ελάτε να σας ξεναγήσω και να μάθουμε την ιστορία του, εδώ: https://bit.ly/3lvx68M

Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr

Ο Λάμπρος Ευταξίας (στο κέντρο) με το ζεύγος Βασίλη και Ελίζα Γουλανδρή στην εκδήλωση για τη θεμελίωση του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών το έτος 1977.

Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr

Για το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών  (Πλ. Κλαυθμώνος), θα φτιάξω ένα ξεχωριστό άρθρο.

Ο κόσμος του Λάμπρου Ευταξία, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, LAMBROS EFTAXIAS, KARAMANLIS, ERE, POLITICS, ΦΙΛΟΤΕΧΝΟΣ, ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ, GAY, nikosonline.gr

Ουάσιγκτον 1962: Ο Λάμπρος Ευταξίας (δεξιά) με τον Ξενοφώντα Ζολώτα σε συνεδρίαση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Πηγή/ φωτογραφίες: © Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών – Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία

———————————————————

1 COMMENT

  1. Καλημέρα σας
    Ο Λάμπρος Ευταξίας ήταν ευγενής από κούνια, ένας άνθρωπος ιδιαίτερα μορφωμένος και βαθιά καλλιεργημένος, με κοινωνική και πνευματική προσφορά. Ήξερε να ακούει και να κατανοεί. Δεν επιζητούσε την αυτοπροβολή. Ένας δανδής που επισκεπτόταν συχνά τον τόπο καταγωγής του, την Αμφίκλεια, και το σπίτι μας. Ήταν εξάδελφος του πατέρα μου και νονός της αδελφής μου. Πολλοί συμπατριώτες μας του ζητούσαν βοήθεια και έβρισκαν ανταπόκριση. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το μελαγχολικό του βλέμμα.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.