Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο

Η συνέντευξη που θα διαβάσετε είναι από το βιβλίο του Γιάννη Φλέσσα, “Κουβεντιάζοντας”. Ένα βιβλίο με 30 μεγάλες συνεντεύξεις του γνωστού δημοσιογράφου, που μου το έφερε και το κυκλοφόρησα όταν είχα τις εκδόσεις ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ. Θυμάμαι τότε, μου είχε πει: “Μέσα σ’ ένα χρόνο, Καμπανέλης, Κακογιάννης και Αγγελόπουλος. Φεύγουν οι μεγάλοι Έλληνες, πεθαίνει μαζί τους και η Ελλάδα”.

0
480

Η συνέντευξη που θα διαβάσετε είναι από το βιβλίο του Γιάννη Φλέσσα, “Κουβεντιάζοντας”. Ένα βιβλίο με 30 μεγάλες συνεντεύξεις του γνωστού δημοσιογράφου, που μου το έφερε και το κυκλοφόρησα όταν είχα τις εκδόσεις ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ. Θυμάμαι τότε, μου είχε πει: “Μέσα σ’ ένα χρόνο, Καμπανέλης, Κακογιάννης και Αγγελόπουλος. Φεύγουν οι μεγάλοι Έλληνες, πεθαίνει μαζί τους και η Ελλάδα”.

Του ζήτησα λοιπόν να πάει σε όσους ήταν ακόμα εν ζωή, να τους πάρει δυο λόγια και φωτογραφίες για να τα βάλουμε στο βιβλίο. Ανάμεσα στις συνεντεύξεις ήταν και μία του Μίκη Θεοδωράκη. Πήγε και στον Μίκη με τον οποίο ήταν φίλοι πια.

“Του οφείλω πολλά και τον ευχαριστώ με όλη την θέρμη της αγάπης μου και της εκτίμησης μου στο πρόσωπο και το έργο του”  ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ

Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο, Μίκης Θεοδωράκης, σινεμά, soundtracks, Mikis Theodorakis, music, Zorba the Greek, Z, Serpico, nikosonline.gr

Όταν του είπε για το βιβλίο, ο Μίκης του έγραψε δυο λόγια, υπέγραψε και μια φωτογραφία τους (επάνω) και τον ρώτησε από ποιον εκδοτικό οίκο θα κυκλοφορήσει. Ο Φλέσσας του είπε: “ένας καινούργιος, του Νίκου Μουρατίδη”. Και ο Θεοδωράκης τον ρώτησε με μεγάλη έκπληξη: “Του Μουρατίδη; Ποιου Μουρατίδη, του XFactor; A, να του δώσεις χαιρετισμούς, τον παρακολουθώ”.

Όταν μου τα μετέφερε όλα αυτά ο Φλέσσας, είχα μείνει με το στόμα ανοικτό. Μα, παρακολουθεί XFactor ο Μίκης Θεοδωράκης; “Όλα τα βλέπει και ξέρει τα πάντα”, μου απάντησε.

Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο, Μίκης Θεοδωράκης, σινεμά, soundtracks, Mikis Theodorakis, music, Zorba the Greek, Z, Serpico, nikosonline.gr

Ο Θεοδωράκης μιλάει για την κινηματογραφική μουσική.

Αυτή η συνέντευξη με τον Μίκη Θεοδωράκη έγινε τον Ιανουάριο του 1992 και είναι η πρώτη φορά που ο διάσημος Έλληνας συνθέτης μιλά τόσο αναλυτικά για τη μουσική στον κινηματογράφο.

Μίκη, τι ήταν αυτό που σ’ έκανε ν’ ασχοληθείς με τη μουσική του κινηματογράφου;

  • Την εποχή που άρχιζε ν’ αναπτύσσεται ο κινηματογράφος στη χώρα μας, δηλαδή αρχές της δεκαετίας του 1950, εγώ ήμουν απών, γιατί ήμουν εξόριστος στη Μακρόνησο. Μόλις γύρισα, βρήκα σε μία πολύ διαφορετική κατάσταση όλους τους φίλους μου. Ενώ πριν υπήρχε μεγάλη ανεργία και μεγάλο πρόβλημα επιβίωσης, τώρα όλοι δούλευαν στον κινηματογράφο. Θυμάμαι, κάποιος φίλος μου συνθέτης για να με βοηθήσει, μου έδωσε να κάνω τις παρτιτούρες της μουσικής για ένα φιλμ που ετοίμαζε. Επομένως, για μένα ο κινηματογράφος εκείνη την εποχή ήταν μία επιδίωξη πιο πολύ βιοτική. Έπρεπε να λύσω το οικονομικό μου πρόβλημα. Για παράδειγμα, μια παρτιτούρα μουσικής εκείνη την εποχή πληρωνόταν από μία ως δύο δρχ., όταν μια μερίδα φασολάδα έκανε δέκα δρχ. Άρα, έπρεπε να κάνω πέντε παρτιτούρες για να φάω μία μερίδα φασολάδα. Ήταν πολύ δύσκολη η ζωή μας τότε, κι ο κινηματογράφος ποιότητας δεν υπήρχε, κι αυτός που υπήρχε ήταν ένα μέσον για ν’ ακούσουμε τη μουσική μας. Η πρώτη παραγγελία μού δόθηκε το 1952 για να γράψω τη μουσική της ταινίας “Εύα” της Μαρίας Πλυτά. Η ηχοληψία, θυμάμαι, γινόταν κάτω από πρωτόγονες συνθήκες, μέσα σε σπίτια όπου συγχρόνως μαγειρεύανε και κλαίγανε τα μωρά. Μετά γνωρίστηκα με το Ντίμη Δαδήρα κι έκανα την ταινία “Ο Γολγοθάς μιας ορφανής”, ένα έργο μελό, όπου στην κιθάρα έπαιζε ο Φάμπας. Εκείνη την εποχή, ήρθε από την Αμερική για να γυρίσει την ταινία “Το ξυπόλυτο τάγμα” ο Γκρεκ Τάλλας και περιέργως, παρότι υπήρχαν συνθέτες που είχαν ασχοληθεί πολύ με τον κινηματογράφο, προτίμησε εμένα για να γράψω τη μουσική στην ταινία του. Αυτή ήταν και η πρώτη ουσιαστική δουλειά μου στον κινηματογράφο, όπου χρησιμοποίησα συμφωνική ορχήστρα και η φωνοληψία έγινε στο Ζάππειο που ήταν τότε τα στούντιο του E.I.P. Και φυσικά η μουσική που έγραψα είχε το χολιγουντιανό ύφος. Ήταν μία μουσική, φλύαρη θα’ λεγα, συνεχώς παρούσα, που σχολίαζε διαρκώς το θέμα της ταινίας. Εκείνη την εποχή, η χολιγουντιανή μουσική είχε ένα δικό της προσωπικό στιλ και οι μεγάλοι συνθέτες που είχαν ασχοληθεί μ’ αυτήν έγραψαν αριστουργήματα, που ενώ τότε τα περιφρονούσαμε, σήμερα καταλαβαίνουμε την αξία τους. Αυτή η ταινία μού έδωσε την ευκαιρία, όχι μόνο να κάνω μία χολιγουντιανή μουσική, αλλά και να παντρευτώ, γιατί δεν είχα τη δυνατότητα να παντρευτώ διαφορετικά. Έτσι, παίρνοντας 5.000 δρχ. προκαταβολή, παρουσιάστηκα στους μέλλοντες πεθερούς μου, και τους είπαμε πως παντρεύομαι την Τετάρτη, πράγμα τα’ οποίο εξόργισε τη γυναίκα μου, η οποία σπούδαζε ιατρική. Όμως, εγώ ήθελα να μπω σ’ ένα σπίτι γιατί γύριζα από δω κι από κει. Άλλωστε, όπως λέει κι ο φίλος μου ο Μιχάλης Κατσαρός, «παντρεύτηκες τη Μυρτώ γιατί είχε πιάνο». Πράγματι, η αδελφή της είχε ένα πιάνο, στο οποίο εγώ πέρασα όλο το μήνα του μέλιτος τελειώνοντας αυτή τη μουσική. Αυτή ήταν η πρώτη μου εμπειρία από τον ελληνικό κινηματογράφο.

Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο, Μίκης Θεοδωράκης, σινεμά, soundtracks, Mikis Theodorakis, music, Zorba the Greek, Z, Serpico, nikosonline.gr

Η γνωριμία με την Marilyn Monroe

Και πώς εισέβαλες στον ξένο κινηματογράφο;

  • Στη συνέχεια πήγα στο εξωτερικό για μετεκπαίδευση στο Κονσερβατουάρ του Παρισιού. Εκεί, τελείως συμπτωματικά, το 1956 ήρθα σε επαφή με τον μεγάλο Άγγλο σκηνοθέτη Michael Powell που γύριζε την ταινία I’ll Met by Moonlight (1957), όπου εδώ παίχτηκε με τον τίτλο “Η απαγωγή του στρατηγού Κράιπε”. Και επειδή η υπόθεση διαδραματιζόταν στην Κρήτη, ήθελε Έλληνα συνθέτη να γράψει τη μουσική. Με κάλεσε να πάω στο Λονδίνο, κι εγώ πήρα μαζί μου τα έργα μου Το καρναβάλι και την Α΄ Συμφωνία, όπου τ’ άκουσε στο στούντιο του Arthur Rank. Μετά την ακρόαση, αυτός τελείως απαθής, ούτε θετικός ούτε αρνητικός, μου είπε: «Δεν μπορούμε εμείς οι δύο να συζητάμε τα οικονομικά. Πρέπει να ’χεις ένα δικηγόρο, διότι θα συνεργαστούμε από τώρα». Πήγαμε, λοιπόν, στο περίφημο εστιατόριο των στούντιο, για να μιλήσουμε. Εκείνη την εποχή, στα ίδια στούντιο, γύριζε και η Marilyn Monroe μαζί με τον Lawrence Olivier την ταινία “Ο πρίγκηψ και η χορεύτρια”. Εκεί την γνώρισα. Έξω από τις τουαλέτες όπου την περίμενε ο Arthur Miller που της κρατούσε την τσάντα. Όταν τον είδα αμέσως του μίλησα. Κι επειδή αυτός ήταν φιλοκομουνιστής κι εγώ φανατικός κομουνιστής, πιάσαμε συζήτηση για τα πολιτικά, κι ώσπου να βγει η Μέριλιν από την τουαλέτα είχαμε γίνει φίλοι. Αμέσως μας σύστησε λέγοντας πως είμαι ένας φίλος του συνθέτης απ’ το διπλανό στούντιο. Εκείνη, πολύ ευγενική και πολύ χαριτωμένη, έμοιαζε σαν Ρωσίδα χωριατοπούλα μ’ ένα τσεμπέρι στο κεφάλι. Με κάλεσαν σε γεύμα. Από τότε τρώγαμε στο ίδιο τραπέζι μαζί, και με τον Πάουελ για ένα μεγάλο διάστημα. Ο Μίλερ ενδιαφερόταν πολύ για την Ελλάδα, για το ελληνικό κίνημα, κι όταν εγώ μπήκα φυλακή την εποχή της χούντας, εκείνος μπήκε επικεφαλής των διανοούμενων στην Αμερική για την απελευθέρωσή μου.

Και το αποτέλεσμα της συνεργασίας σου με τον Πάουελ ποιο ήταν;

  • Ήταν απλά ένα συμπαθητικό μουσικό σκορ, γιατί δεν νομίζω ότι ήμουνα ώριμος για να γράψω πολύ καλή μουσική στον κινηματογράφο, παρότι είμαι λάτρης της έβδομης τέχνης. Την εποχή εκείνη με απασχολούσαν άλλα προβλήματα. Μ’ έτρωγε το σαράκι για την πορεία της ελληνικής μουσικής κι ότι έκανα για τον κινηματογράφο ήταν για βιοποριστικούς λόγους. Ωστόσο, φαίνεται ότι οι μουσικές μου άρεσαν διότι ο Πάουελ στο επόμενο φιλμ που έκανε, το Luna de Miel γνωστό σαν Honey Moon (1959), με φώναξε πάλι να γράψω τη μουσική. Έτσι, πήγα στη Βαρκελώνη όπου έμεινα τρεις μήνες γι αυτό το σκοπό. Αυτή ήταν και η τελευταία μας συνεργασία με τον Μάικλ Πάουελ, όπου μετά απ’ αυτήν μου είπε: «Τώρα δεν με χρειάζεσαι πλέον. Έχεις γίνει διάσημος και πολύ ακριβός και μπορείς να σταθείς οπουδήποτε!» Έτσι, μου άνοιξε δρόμους κι από τότε άρχισα να γράφω συνέχεια μουσική για ταινίες. Στην Αγγλία έκανα “Τα μάτια της γάτας”, στην Γαλλία έγραψα τη μουσική της ταινίας του Ανατόλ Λίτβακ “Μεσάνυχτα παρά πέντε”, με τη Σοφία Λόρεν και τον Άντονι Πέρκινς. Κατόπιν ήρθαν “Οι εραστές του Τερέλ”, η “Φαίδρα” του Ζυλ Ντασσέν, το “Μπιριμπί”, και η “Κατάσταση πολιορκίας” όπως και το “Ζ”. Ακολούθησε η περίοδος της Αμερικής, όπου έκανα το “Σέρπικο” και τα υπόλοιπα… να σου πω όμως πως θεωρώ, ότι η κυρίως κινηματογραφική μου δουλειά ξεκίνησε το 1962, όπου έγραψα τη μουσική της “Ηλέκτρας” του Μιχάλη Κακογιάννη. Τότε, μπορώ να πω, ήταν και η πρώτη μου συνειδητή επαφή με τη μουσική του κινηματογράφου, και τη δουλειά μου αυτή τη θεωρώ σαν πρότυπο κινηματογραφικής μουσικής.

Την θεωρείς δηλαδή την καλύτερή σου μουσική για τον κινηματογράφο;

  • Ναι, αλλά και την μουσική στις “Τρωάδες”, πάλι του Κακογιάννη, όπου χρησιμοποίησα 30-40 κρουστά στην ορχήστρα την θεωρώ μέσα στις πολύ καλές μου στιγμές. Γενικά όμως, δεν είμαι πολύ ευχαριστημένος για τις δουλειές μου στον κινηματογράφο, γιατί το δόγμα μου ήτανε ότι προέχει το φιλμ, και ότι η μουσική είναι απλώς ένας υπηρέτης όλων αυτών.

Κι όμως, η μουσική τα παλιά χρόνια έπαιξε πρωταρχικό ρόλο στον κινηματογράφο.

  • Συμφωνώ απόλυτα, αλλά όταν εγώ έγραφα εκείνα τα χρόνια μουσική, δεν μπορούσα να το συνειδητοποιήσω.

Ποιοι συνθέτες από τον χώρο της παγκόσμιας κινηματογραφικής μουσικής σε εκφράζουν;

  • Ο Ένιο Μορικόνε, ο Μίκλος Ρόζα, ο Άλεξ Νορθ, ο Μαξ Στάινερ, ο Άλφρεντ Νιούμαν και ο Βίκτορ Γιανγκ.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΛΕΣΣΑΣ Ιανουάριος 1992

Editor: Νίκος Μουρατίδης

Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο, Μίκης Θεοδωράκης, σινεμά, soundtracks, Mikis Theodorakis, music, Zorba the Greek, Z, Serpico, nikosonline.gr

Όλα τα soundtrack του Μίκη Θεοδωράκη

Εκτός απ’ αυτά που διαβάσετε, υπάρχουν δεκάδες ακόμα ταινίες μικρού μήκους, ντοκιμαντέρ και τηλεταινίες. Ξεκινάμε από το 2001 για να καταλήξουμε στο 1953 που ήταν οι πρώτες δουλειές του στο σινεμά.

2001 – O 7ος ήλιος του έρωτα

2000 – Tenussian Vacuvasco

2000 – Beware of Greeks… Bearing Guns

1994 – Μήδεια (TV Movie)

1988 – Misioni përtej detit

1988 – Mist

1986 – Les clowns de Dieu

1980 – Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο

1979 – Για μια Ελένη (Documentary)

1979 – Kostas

1977 – Άξιον Εστί (TV Movie)

1977 – Ιφιγένεια

1976 – 7 χρόνια γύψος

1975 – Kinder der Sonne

1975 – Letters from Marusia

1975 – Der Geheimnisträger

1975 – Δολοφονήστε τον Μακάριο

1975 – Christophe Colomb (TV Movie)

1974 – Εδώ Πολυτεχνείο (Ντοκιμαντέρ)

1974 – The Story of Jacob and Joseph (TV Movie)

1974 – Η πρόβα (The Rehearsal)

1973 – Serpico

1973 – The Battle of Sutjeska (Τίτο)

1972 – Κατάσταση πολιορκίας (State of Siege)

1971 – Biribi

1971 – Τρωάδες (The Trojan Women)

1969 – Ένας από το εκτελεστικό απόσπασμα

1969 – Z

Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο, Μίκης Θεοδωράκης, σινεμά, soundtracks, Mikis Theodorakis, music, Zorba the Greek, Z, Serpico, nikosonline.gr

1968 – Walls

1967 – The Day the Fish Came Out (Όταν τα ψάρια βγήκαν στην στεριά)

1966 – Devil at My Heels

1965 – Angels Without Wings

1965 – Storm

1965 – Το νησί της Αφροδίτης

1965 – Το Μπλόκο

1965 – Οι Νέοι Θέλουν να Ζήσουν

1964 – Zorba the Greek

1962 – Betrayed Love

1962 – The Great Sacrifice

1962 – Five Miles to Midnight

Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο, Μίκης Θεοδωράκης, σινεμά, soundtracks, Mikis Theodorakis, music, Zorba the Greek, Z, Serpico, nikosonline.gr

1962 – Electra

1962 – Phaedra (Φαίδρα)

1962 – Les amants de Teruel

1961 – Ο Γολγοθάς μιας αθώας

1961 – Myrtle

1961 – Συνοικία τ’ όνειρο

1961 – The Shadow of the Cat

1960 – Faces in the Dark

1959 – Honeymoon

1957 – Night Ambush

1954 – Ο Γολγοθάς μιας ορφανής

1953 – Ξυπόλητο τάγμα (The Barefoot Battalion)

1953 – Εύα

Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο, Μίκης Θεοδωράκης, σινεμά, soundtracks, Mikis Theodorakis, music, Zorba the Greek, Z, Serpico, nikosonline.gr

Θυμάμαι την πρώτη φορά που άκουσα τη μουσική για το Serpico. Ήταν στο γραφείο του παραγωγού στο Μανχάταν, στον 16ο όροφο που είχαμε θέα τον ορίζοντα, και έπαιξε το σάουντρακ. Φυσικά κατευθείαν όταν έμαθα για τον θάνατό του, αυτή η σκηνή ήρθε στο μυαλό μου. Aκούγοντας τη μουσική εκείνο το βράδυ, ήξερα από την πρώτη στιγμή ότι: «αυτό ήταν, το έχει, έχει την ταινία, έχει συλλάβει το νόημά της». Αυτή είναι η ανάμνησή μου! Φυσικά θυμάμαι τον Ζορμπά και τα υπόλοιπα έργα της καριέρας του. Τι τεράστιο δώρο! Θα μας λείψει και θα τον θυμόμαστε”. AL PACINO

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

1972 ο Μίκης στο Άμστερνταμ: https://bit.ly/3DMz5Qh

Κορκολής – Θεοδωράκης: https://bit.ly/3hfZUTg

Πάολα & Μίκης Θεοδωράκης: https://bit.ly/3tsW2mP

Θεοδωράκης, Νταλάρας πάλι μαζί: https://bit.ly/38SbqQa

Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο, Μίκης Θεοδωράκης, σινεμά, soundtracks, Mikis Theodorakis, music, Zorba the Greek, Z, Serpico, nikosonline.gr Ο Μίκης μιλάει για τον κινηματογράφο, Μίκης Θεοδωράκης, σινεμά, soundtracks, Mikis Theodorakis, music, Zorba the Greek, Z, Serpico, nikosonline.gr

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.