Ασκληπιείο Κω: Παρατημένο, έρημο και μόνο…

Το πιο φημισμένο νοσοκομείο του τότε γνωστού κόσμου, αυτό που δεκαετίες τώρα είναι παρατημένο, το Ασκληπιείο της Κω, το ανακάλυψε ένας Έλληνας και το έφερε στο φως ένας Γερμανός στις 15 Οκτωβρίου του 1902.

0
1312

Το πιο φημισμένο νοσοκομείο του τότε γνωστού κόσμου, αυτό που δεκαετίες τώρα είναι παρατημένο, το Ασκληπιείο της Κω, το ανακάλυψε ένας Έλληνας και το έφερε στο φως ένας Γερμανός στις 15 Οκτωβρίου του 1902.

Τα Ασκληπιεία ήταν ιερά του Ασκληπιού, όπου εφαρμοζόταν η ιατρική και μάζευαν χιλιάδες ασθενείς της εποχής. Τα τρία σημαντικότερα Ασκληπιεία ήταν κατά σειρά, της Τρίκκης (γενέτειρας του Ασκληπιού), της Επιδαύρου και της Κω. Η φήμη του Ασκληπιείου της Κω ήταν μεγάλη και επί αιώνες προσείλκυε ασθενείς από όλο τον αρχαίο κόσμο, που – σύμφωνα με το Στράβωνα και τον Ηρώνδα – ως ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τους θεραπευτές Θεούς, κοσμούσαν το ιερό με πλήθος εξαιρετικών αναθημάτων. Ανάμεσα στα αναθήματα που βρέθηκαν είδαμε ένα αφτί, ένα πέος, δύο γυναικεία στήθη κ.α….

KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, nikosonline.gr

Το Ασκληπιείο της Κω είναι κτισμένο στις πλαγιές ενός λόφου με πλούσια βλάστηση και θέα στη θάλασσα και τις Μικρασιάτικες ακτές. Αποτελεί το σπουδαιότερο αρχαιολογικό μνημείο του νησιού, αλλά και ένα από τα πιο φημισμένα ασκληπιεία της αρχαιότητας. Στους αρχαίους χρόνους αποτελούσε χώρο λατρείας του θεού Ασκληπιού και χώρο θεραπείας αλλά και διδασκαλίας της Ιατρικής. Εκεί δίδαξε ο Ιπποκράτης, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ιατρικής κατά την αρχαιότητα, στη σχολή που είχε ιδρύσει ο ίδιος στο χώρο του Ασκληπιείου. Σε αντίθεση με το ιερό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο, στην Κω αναπτύχθηκε ιδιαίτερα η επιστημονική ιατρική.

Ο ντόπιος ιστοριοδίφης Ιάκωβος Ζαρράφτης, ήταν αυτός που είχε υπολογίσει και υπέδειξε την ακριβή θέση του ιερού, και λόγο ελλείψεως πόρων, την ανασκαφή έκανε ο Γερμανός αρχαιολόγος Rudolf Herzog. Οι ανασκαφές συνεχίστηκαν την περίοδο της Ιταλικής κατοχής από τους από τους Laurenzi (1930) και Morricone (1937-38), μαζί με εργασίες αναστήλωσης και αποκατάστασης. Και όπως πάντα, όλοι αυτοί οι ξένοι αρχαιολόγοι πουλούσαν όλα τα καλά ευρήματα σε μουσεία του εξωτερικού. Έτσι και εδώ πολλά αντικείμενα από τις ανασκαφές φυγαδεύτηκαν προς την Κωνσταντινούπολη, την Ρώμη και την υπόλοιπη Ευρώπη.

KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, nikosonline.gr

Η καταστροφή του Ασκληπιείου από τους Χριστιανούς

Τον 4ο αιώνα μ.Χ. ο Χριστιανός αυτοκράτορας Θεοδόσιος ξεκίνησε τη μακρά σειρά διωγμών κάθε θρησκείας πλην της χριστιανικής. Το 382 απαγόρευσε τόσο τις θρησκευτικές πρακτικές όσο και τις απλές επισκέψεις σε μη χριστιανικούς ναούς και το 384 εξέδωσε το διαβόητο διάταγμα κατεδάφισης των μη χριστιανικών ιερών. Ο χώρος του Ασκληπιείου εγκαταλείφθηκε μετά τους σεισμούς που έγιναν το 469 και το 554 μ.Χ., ενώ κατά τις ανασκαφές διαπιστώθηκαν ίχνη εμπρησμού και εκτεταμένης λεηλασίας. Στη συνέχεια γύρω από τον μεγάλο ναό του Ασκληπιού δημιουργήθηκε σταδιακά ένας χριστιανικός οικισμός με νεκροταφείο. Στις αρχές του 13ου αιώνα χτίστηκε μια εκκλησία. Αξίζει να σημειώσουμε ότι κατά τις ανασκαφές του Herzog, γκρέμισαν την εκκλησία για να αποκαλυφθεί ο ναός του Ασκληπιού.

KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, nikosonline.gr

Όπου αρχαιολογικός χώρος, τσουπ και μια εκκλησία. Από την γκρεμισμένη εκκλησία έχει απομείνει μόνο ένα παλαιοχριστιανικό κιονόκρανο, που χρησίμευε ως βάση της Αγίας Τράπεζας.

Τον 14ο αιώνα το Ασκληπιείο υπέστη μεγάλη καταστροφή. Οι Χριστιανοί ιππότες του Τάγματος του Αγίου Ιωάννου της Ιερουσαλήμ, προκειμένου να κατασκευάσουν τα ιπποτικά οχυρωματικά έργα και κυρίως το κάστρο της Κω, πήραν όλες τις πέτρες από τον ναό. Λέγεται επίσης ότι οικοδομικό υλικό του Ασκληπιείου χρησιμοποιήθηκε και στα δύο τουρκικά τζαμιά, της Πλατείας Ελευθερίας και της Λότζιας. Τον 18ο αιώνα ολόκληρη η περιοχή μετατράπηκε από τους Τούρκους σε περιβόλι. Τότε πρέπει να κόπηκαν και τα κυπαρίσσια του ιερού άλσους. Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα είχε ερημωθεί και το περιβόλι.

Ερχόμαστε στην σύγχρονη εποχή, το 1912, τότε που η Κως πέρασε στην Ιταλική κατοχή και έτσι το 1928 ανέσκαψαν το χώρο οι Ιταλοί αρχαιολόγοι της Σχολής των Αθηνών, οι οποίοι και αναστήλωσαν το μνημείο δίνοντάς του τη σημερινή μορφή. Δυστυχώς οι αρχαιολόγοι της φασιστικής Ιταλίας ήταν αυτοί, που έκαναν την τελευταία ανασκαφή στο Ασκληπιείο το 1938. Από την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα το 1947 μέχρι σήμερα στο χώρο του Ασκληπιείου έχουν γίνει μόνο αναστηλώσεις όσων ανέσκαψαν οι Ιταλοί, παρά την προφανή ύπαρξη και άλλων καταχωμένων ερειπίων. Επίσης αναδασώθηκε ο χώρος με κυπαρίσσια.

Έχουμε λοιπόν ένα μνημείο υψίστης αξίας και σημασίας που κάθεται έρημο και μόνο, χωρίς κανείς να αναφέρεται σ’ αυτό, χωρίς κανείς να ασχολείται μ’ αυτό.   

KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, Παρατημένο, έρημο, μόνο, nikosonline.gr

KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, nikosonline.gr KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, Παρατημένο, έρημο, μόνο, nikosonline.gr

KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, nikosonline.gr

Ανασκαφές αρχαιολογικών χώρων στην Ελλάδα

ΚΡΗΤΗ: Η ανασκαφή στη Ζώμινθο https://bit.ly/2SyB9oV

ΔΕΣΠΟΤΙΚΟ: Συνεχίζονται οι αναστηλώσεις https://bit.ly/3mlYHLa

ΛΗΜΝΟΣ: Έτοιμος ο αρχαιολογικός χώρος https://bit.ly/3hPuQHF

ΔΙΟΝ: Αρχαιολογικό πάρκο που θα μπορούσε να είναι υπόδειγμα: https://bit.ly/2NxIjoy

ΡΟΔΟΣ: Τα ερείπια του Ναού του Ατταβυρίου Διός https://bit.ly/3lNlPlu

ΚΝΩΣΟΣ: Όλη η ιστορία της ανασκαφής https://bit.ly/2VGDAXw

ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ: Η Ελληνική Πομπηία https://bit.ly/2wQEsju

ΜΕΣΣΗΝΗ: Μια μεγαλειώδης ανασκαφή https://bit.ly/2NzI3cp

ΜΗΛΟΣ: Πως βρέθηκε η Αφροδίτη https://bit.ly/2vhPtKe

ΕΥΒΟΙΑ: Βρέθηκε ο ναός της Αρτέμιδος https://bit.ly/2ZbmB2O

ΛΕΣΒΟΣ: Αρχαίος τάφος κάτω απ’ τον δρόμο https://bit.ly/38SoJhj

ΧΙΛΙΟΜΟΔΙ: Υπέροχη αρχαιολογική έρευνα https://bit.ly/2TTL35U

ΙΕΡΑΠΕΤΡΑ: Βρέθηκε ασύλητος τάφος https://bit.ly/2x08K3m

ΣΤΑΓΕΙΡΑ: Τελικά είναι ο τάφος του Αριστοτέλη; https://bit.ly/2UasTMc

ΒΡΑΥΡΩΝΑ: Ντροπή στην εφορεία αρχαιοτήτων: https://bit.ly/2wpwcmE

ΛΑΡΙΣΑ: Το Αρχαίο θέατρο ανοικτό και για το κοινό… https://bit.ly/2IW7Ozy

ΔΩΔΩΝΗ: Οι Μικροί εθελοντές αρχαιολόγοι… https://bit.ly/2UcxNbp

ΕΡΕΤΡΙΑ: Άνοιξε μετά από 40 χρόνια… https://bit.ly/2vx5nAI

ΕΥΒΟΙΑ: Βρέθηκε ο ναός της Αρτέμιδος https://bit.ly/2ZbmB2O

KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, Παρατημένο, έρημο, μόνο, nikosonline.gr KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, Παρατημένο, έρημο, μόνο, nikosonline.gr

Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν πως έτσι ήταν το Ασκληπιείο της Κω κατά την αρχαιότητα

KOS, ΚΩΣ, ΑΣΚΛΗΠΕΙΟΣ, ASKLIPIOS, NOSOKOMEIO, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ, nikosonline.gr

Πηγές

  • Χατζηβασιλείου Β., Ιστορία της Νήσου Κω, Δήμος Κω, 1990
  • Χατζηβασιλείου Β., Ιατρικά εργαλεία στο Ασκληπιείο της Κω, Κωακά Τόμος ΣΤ, Αθήνα 1998
  • Χατζηβασιλείου Β., Το Ασκληπιείο της Κω, Κως 2004
  • Αρχαία ιστορία της Κω, Έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου, Επαρχείο Κω 1998

—————————————————————–

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.