Σταύρος Παράβας: Ο «Φίφης» του ελληνικού σινεμά

Ο Σταύρος Παράβας υπήρξε μια από τις πιο αινιγματικές φυσιογνωμίες της καλλιτεχνικής μας ζωής. Η προσωπική του ζωή ήταν εκ διαμέτρου αντίθετα με την εικόνα του στον κινηματογράφο και το θέατρο. Αποτέλεσμα, ποτέ να μην γίνει κορυφαίος πρωταγωνιστής, ούτε καν συμπαθής στην πλειοψηφία του κοινού.

5
2208

Ο Σταύρος Παράβας υπήρξε μια από τις πιο αινιγματικές φυσιογνωμίες της καλλιτεχνικής μας ζωής. Η προσωπική του ζωή ήταν εκ διαμέτρου αντίθετη με την εικόνα του στον κινηματογράφο και το θέατρο. Αποτέλεσμα, ποτέ να μην γίνει κορυφαίος πρωταγωνιστής, ούτε καν συμπαθής στην πλειοψηφία του κοινού.

Πιθανότατα να είχε μια από τις πιο αλλοπρόσαλλές καριέρες από όλους τους Έλληνες ηθοποιούς. Καθιερώθηκε ως λαϊκός θηλυπρεπής «Φίφης» που μετατράπηκε στον λαϊκό «μάγκα με το τρίκυκλο». Ως αριστερός (λένε) πήγε εξορία στην Γυάρο, έπαιξε και Αριστοφάνη στην Επίδαυρο. Συμμετείχε σε επιθεωρήσεις κάνοντας την γυναίκα αλλά και σε σοβαρές παραστάσεις με τον Νίκο Κούρκουλο. Μέχρι που στην δεκαετία του ΄80 έγινε ο «βασιλιάς» της φτηνιάρικης βιντεοκασέτας. Μια καριέρα άλλα ντ΄ άλλων…

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Λάνσαρε τον τύπο του «κραγμένου» ομοφυλόφιλου, του αμόρφωτου, ακαλαίσθητου, θηλυπρεπή gay, μεταδίδοντας ένα λανθασμένο μήνυμα για το πώς ήταν και συμπεριφέρονταν οι ομοφυλόφιλοι άντρες. Με αυτήν την εικόνα πέρασε στην κινηματογραφική αθανασία και φυσικά με την ατάκα του «θα τραβήξω τις κοτσίδες μου, θα ξεσκίσω τα προικιά μου».

Ο Σταύρος Παράβας γεννήθηκε 15 Απριλίου 1935 μέσα σε πολυμελή οικογένεια μικρασιατικής καταγωγής. Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.grΉταν το μικρότερο από τα πέντε παιδιά των μικρασιατών προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στα Τουρκοβούνια της Αθήνας, όπου γεννήθηκε ο Σταύρος. Λίγο αργότερα η οικογένεια μετακόμισε στα «Προσφυγικά» της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Για να βοηθήσει οικονομικά την οικογένειά του βγήκε από μικρός στη βιοπάλη, κάνοντας διάφορα θελήματα.

Ο πρώτος που διέκρινε την καλλιτεχνική του φλέβα ήταν ο καθηγητής του της ωδικής στο πέμπτο γυμνάσιο Αθηνών όπου φοιτούσε. Πριν τελειώσει το σχολείο και παρά τις αντιδράσεις των δικών του, γράφτηκε στη δραματική σχολή του Κώστα Μιχαηλίδη, ο οποίος αξιολογώντας το ταλέντο του τον κράτησε στη σχολή χωρίς την καταβολή διδάκτρων.

Το ντεμπούτο του στο σανίδι θα έρθει το 1955 με τον θίασο της κυρίας Κατερίνας, ερμηνεύοντας έναν αστυνομικό στην παράσταση «Πρώτο Ψέμα» και στη συνέχεια θα εμφανιστεί σε πλήθος παραστάσεων με τον Κώστα Χατζηχρήστο, τον Ντίνο Ηλιόπουλο, τη Βίλμα Κύρου και αργότερα με τη μόνιμη σχεδόν παρτενέρ του, την Ελένη Προκοπίου.

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Στα καμαρίνια του “Θεάτρου Εθνικού Κήπου”, καλοκαίρι του 1970: Ρένα Βλαχοπούλου, Σταύρος Παράβας, Γιάννης Ντουνιάς, Γιώργος Νταλάρας, και Γκιζέλα Ντάλι (φωτογραφία από το βιβλίο Βίβα Ρένα)

Στον κινηματογράφο ξεκίνησε παίζοντας δεύτερους και τρίτους ρόλους χωρίς καμία σημασία. Σπάνια έλεγε και καμιά φράση, μέχρι που καθιέρωσε τον τύπου του λαϊκού, «ξεφωνημένου» ομοφυλόφιλου. Ένας τύπος που έγινε σήμα-κατατεθέν του Παράβα. Η στερεοτυπική απεικόνιση αυτού του τύπου, του θηλυπρεπή ομοφυλόφιλου άντρα δηλαδή, έβγαζε άφθονο γέλιο στην πουριτανική Ελλάδα του 1960. Ο Φίφης εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην ταινία «Μικροί και μεγάλοι εν δράση». Ο κόσμος γέλασε και εκείνος το τερμάτισε. Κι΄ αρχίσαμε να βλέπουμε τον Παράβα ως Φίφη, τον Παράβα ντυμένο γυναίκα, τον Παράβα σε διπλό ρόλο άντρα και γυναίκα, τον Παράβα με φουστάνι, με περούκα, ως κομμωτή, ως χαρτορίχτρα, ως υπηρέτρια, ως μόδιστρο κλπ, κλπ… Και όσο ήταν δίπλα σε μεγάλους πρωταγωνιστές πήγαινε καλά και ο κόσμος χασκογελούσε. Όταν μετά αποφάσισαν να τον κάνουν πρωταγωνιστή, ποτέ δεν κατάφερε να κάνει εισπρακτική επιτυχία ή να γίνει Νο1 σταρ.

Ο ίδιος σε μια συνέντευξη του έχει πει: «Εγώ δεν ήμουν μέλος του μεγαλύτερου θιάσου εκείνης της εποχής – εννοώ τη “Φίνος Φιλμ” – την πλέον τεχνικά άρτια εταιρεία. Εγώ έκανα ταινίες με τους απ’ έξω, με τους σκόρπιους παραγωγούς, με τον Καραγιάννη-Καρατζόπουλο, με τον Λαζαρίδη….»

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Με την Ρένα Βλαχοπούλου είχαν παίξει πολλές φορές στο θέατρο. Στο σινεμά όμως, μόνο δύο φορές. Πρώτα το 1962, στην ταινία του Αλέκου Σακελλάριου Όταν λείπει η γάτα, και έπειτα, το 1966, στη Βουλευτίνα όπου ο Σταύρος Παράβας εμφανίζεται ως γκεστ σταρ στον ρόλο του gay κομμωτή με μια μόνο ατάκα.

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Με την Μπέτυ Αρβανίτη και τον κολλητό του, τον Λευτέρη Βουρνά. Γι΄ αυτήν του την φιλία με τον Βουρνά έχουν λεχθεί πολλά και έχουν αφεθεί πολλά παραπάνω υπονοούμενα….

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Με την φίλη του Μάρθα Καραγιάννη

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Σταθμοί στην καριέρα του και η απαράδεκτη συμπεριφορά στην Αλίκη

Το 1968 στην επιθεώρηση «Και μη χειρότερα» ,σε ένα νούμερο έβγαινε ντυμένος μαθήτρια και σατίριζε την σχέση της Αλίκης με τον Παπαμιχαήλ. Το νούμερο μάλιστα έθιγε και το γεγονός πως η Αλίκη δεν μπορούσε να κάνει παιδί – την στιγμή που η ίδια είχε δύο αποβολές. Ήταν πολύ αγενές και χοντροκομμένο αστείο όλο αυτό. Η Αλίκη να προσπαθεί να κάνει παιδί, να έχει αποβολές και αυτός να την σατιρίζει απο σκηνής. Η Αλίκη και ο Δημήτρης έκαναν μήνυση, κέρδισαν το δικαστήριο και το νούμερο αφαιρέθηκε από την επιθεώρηση. Ο κόσμος όλος αντιπάθησε τον Παράβα και τάχτηκε υπερ της Αλίκης.

Το 1974, επί δικτατορίας Ιωαννίδη, έπαιζε στην επιθεώρηση «Ντιρλαντά». Ο Παράβας δεν ήταν κανένας αγωνιστής της δημοκρατίας ή αριστερών πεποιθήσεων – και απ’ ότι λέγανε οι γνωρίζοντες, στα πρώτα χρόνια της χούντας είχε καλές σχέσεις ειδικά με τη Δέσποινα Παπαδοπούλου τη γυναίκα του δικτάτορα. Στην εν λόγω επιθεώρηση λοιπόν, έλεγε μια «πολιτική» μαντινάδα κάπως εναντίον της χούντας, με αποτέλεσμα να τον συλλάβουν και να τον στείλουν στην Γυάρο. Κάτι σαν απο σπόντα αριστερός που λένε…

Γυρίζοντας από την Γυάρο, ο Παράβας ήταν άλλος άνθρωπος. Είχε γεράσει, είχε παχύνει και είχε αφήσει μουστάκι. Δεν ήθελε πια να τον συγχέουν στην προσωπική ζωή του με τους ομοφυλόφιλους χαρακτήρες που υποδυόταν στο σινεμά! Έγινε πολύ «σοβαρός». Ενδιαφερόταν για σοβαρούς ρόλους- και έτσι κατάφερε και έπαιξε σε 3 πολύ καλές ταινίες. Το “Ακροπόλ” του Παντελή Βούλγαρη, το “Αύριο θα ξέρουμε” του Ανδρέα Θωμόπουλου και το “Εδώ είναι Βαλκάνια” του Βασίλη Μπουντούρη.

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Μια σπάνια φωτογραφία με τον Γιώργο Μουζάκη στο πιάνο και μαζί του οι: Χατζηχρήστος, Βασιλειάδου, Παράβας και Αυλωνίτης

Η προσωπική του ζωή

Στην προσωπική του ζωή ο Παράβας είχε πολλές σχέσεις, άλλες γνωστές και άλλες άγνωστες. Το θεατρικό κουτσομπολιό λέει πολλά. Πριν παντρευτεί λένε πως είχε σχέσεις με την αδελφή του Αριστοτέλη Ωνάση, Καλλιρόη Πατρονικόλα, όπως και με άλλες κυρίες της υψηλής κοινωνίας. Ήταν φίλος με την Μπέτυ Αρβανίτη, την Μάρθα Καραγιάννη και την Ζωή Λάσκαρη. Και πολύ κολλητός φίλος με τον Λευτέρη Βουρνά. Μια φιλία που έχει αφήσει πολλά ερωτιματικά…

Παντρεύτηκε μια Βρετανίδα και μαζί της απέκτησε τρία παιδιά: τη Βανέσα, τη Μάρθα και τον Τζόναθαν. Την περίοδο της δικτατορίας, η σύζυγός και τα παιδιά του είχαν επιστρέψει μόνιμα στην Αγγλία. Ο αιφνίδιος θάνατος του γιου του το 2002 από πνευμονικό οίδημα, τον άφησε βουτηγμένο στη θλίψη και το πένθος. Μοναδική παρηγοριά του ήταν μόνο ο εγγονός του Σταύρος.

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Πέθανε την επομένη της γιορτής του

Τα τελευταία χρόνια μπαινόβγαινε συνέχεια στα νοσοκομεία και τον Φεβρουάριο του 2007 αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας, καρδιακή ανεπάρκεια, πολλαπλά αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, τα οποία φάνηκε ότι ξεπέρασε. Τελικά όμως έσβησε στο σπίτι του από ανακοπή καρδιάς στις 15 Σεπτεμβρίου 2008, με μοναδική παρουσία αυτή της οικιακής βοηθού του. Κηδεύτηκε δύο μέρες αργότερα δημοσία δαπάνη…

Όταν πέθανε ο Σταύρος Παράβας την επομένη της γιορτής του, 15 Σεπτεμβρίου 2008, όλοι έγραψαν πως πέθανε «Ο μάγκας με το τρίκυκλο». Επικαλέστηκαν μια ταινία που ήταν από τις μεγαλύτερες αποτυχίες και του ίδιου, και του Δαλιανίδη και της Φίνος Φιλμ…

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Τον Αύγουστο του 1985 (17 & 18) έπαιξε στην παράσταση του Εθνικού Θεάτρου Πλούτος του Αριστοφάνη σε σκηνοθεσία Λούκα Ρονκόνι. Σκηνικά και κοστούμια είχε κάνει ο Διονύσης Φωτόπουλος και μουσική ο Διονύσης Σαββόπουλος. Μαζί με τον Παράβα μια πλειάδα γνωστών καταξιωμένων ηθοποιών: Δέσπω Διαμαντίδου, Γιώργος Παρτσαλάκης, Γ. Δάνης, Σπύρος Κωνσταντόπουλος, Κίττυ Αρσένη, Μαργαρίτα Λαμπρινού, Ορφέας Ζάχος, Νίκος Μπουσδούκος, Δημήτρης Βυζάντιος, Γιώργος Τσιτσόπουλος κ.α. Η παράσταση αυτή κουβεντιάστηκε όσο καμία, τόσο για την «προχωρημένη» σκηνοθεσία της, όσο και για την επιλογή του Παράβα στον κεντρικό ρόλο. Ήταν η εποχή που έκανε πολλές φτηνιάρικες βιντεοταινίες…

Σταύρος Παράβας, Φίφης, ελληνικό σινεμά, ηθοποιός, ταινίες, stavros paravas, Greek cinema, actor, nikosonline.gr

Κι΄ άλλα αφιερώματα σε Έλληνες ηθοποιούς

ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΕΓΓΟΣ: Η περίεργη καριέρα του Βέγγου https://bit.ly/2ZOyTi1

ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΒΙΛΙΚΑΣ: Ξεψύχησε προς το νοσοκομείο https://bit.ly/2wg7V5Y

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Τον απέρριψαν ως εντελώς ατάλαντο https://bit.ly/2pZF1Uz

ΠΕΤΡΟΣ ΛΟΧΑΪΤΗΣ: Σκοτώθηκε 43 ετών σε τροχαίο https://bit.ly/2BcOhdR

ΜΙΜΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΟΣ: Ποδοσφαιριστής και ηθοποιός https://bit.ly/2SzMwgE

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΔΗΣ: Ο ηθοποιός μυστήριο https://bit.ly/2T1a2lw

ΔΕΣΠΩ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΟΥ: Πέθανε από άνοια και θλίψη https://bit.ly/2seehxD

ΤΑΣΣΩ ΚΑΒΒΑΔΙΑ: Η κακιά του Ελληνικού σινεμά https://bit.ly/2Rx6KbF

ΜΑΡΙΚΑ ΚΡΕΒΑΤΑ: Ορφανή από 2 ετών https://bit.ly/2sGRWfG

ΡΕΝΑ ΝΤΟΡ: Πέθανε από βαρύ εγκεφαλικό επεισόδιο https://bit.ly/2PNUDon

ΣΜΑΡΟΥΛΑ ΓΙΟΥΛΗ: Το παιδί θαύμα https://bit.ly/2WRgeki

ΣΜΑΡΟΥΛΑ ΓΙΟΥΛΗ: Είδε τον άντρα της να καίγεται https://bit.ly/3aEYMTG

ΚΟΥΛΑ ΑΓΑΓΙΩΤΟΥ: Το μεγάλο δράμα της https://bit.ly/31Oiyem

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΩΓΟΥ: Αυτοκτόνησε στα 53 της https://bit.ly/2TY4avb

ΒΙΚΥ ΒΑΝΙΤΑ: Ποιο ήταν το μεγάλο μυστικό της; https://bit.ly/3a0aMit

ΖΩΖΩ ΣΑΠΟΥΝΤΖΑΚΗ: Η Ζωζώ είναι είδος από μόνη της https://bit.ly/2IMyk0U

ΡΙΚΑ ΔΙΑΛΥΝΑ: Η πρώτη Ελληνίδα σεξοβόμβα https://bit.ly/2tWJGTP

ΚΟΡΙΝΑ ΤΣΟΠΕΗ: Καλλονή ακόμα και σήμερα https://bit.ly/38FcTqw

ΑΝΝΑ ΦΟΝΣΟΥ: Η ζωή μετά τα 80 https://bit.ly/30e4dUb

————————————————-

5 COMMENTS

  1. Γράφοντας ένα άρθρο, και κυρίως όταν είναι πορτραίτο κάποιου γνωστού ανθρώπου, είμαι πολύ προσεκτικός. Διαβάζω την βιογραφία του, συνεντεύξεις του, κάποια άλλα άρθρα… συν ότι ζητάω γνώμες απο ανθρώπους του χώρου – που τον ήξεραν ή είχαν συνεργαστεί μαζί του. Όλοι αυτοί μου είπαν “τέρατα”. Φυσικά και δεν τα έγραψα, ή αν αναφέρθηκα σε κάποια, το έκανα πολύ διακριτικά. Μετά το σχόλιο σου, ξαναδιάβασα το άρθρο μου… και δεν συμφωνώ μαζί σου αγαπητή ελενακαπα. Δεν ευθύνομαι εγώ για τις λάθος επιλογές του. (Πάντως για να ξέρεις αν έγραφα όλα αυτά που μου είπαν κάποιοι συνάδελφοι του – θα έμενες με το στόμα ανοικτό…)

  2. Ο Νικος Μουρατιδης διακρινετε για τον καυτο του λογο οχι μονο για τον εξαιρετικο και καταπληκτικο ταλαντουχο ηθοποιο μας τον κυριο Σταυρο Παραβα,ο οποιος ολοι ξερουμε ποσο μπηκε στις καρδιες μας και ποσο πολυ αγαπηθκε απο τον κοσμο.
    Απεχθανομαι τους λασπολογους και τους εμπαθεις κακους κριτηκους που βγαινουν στα παραθυρα και προσπαθουν να μοιωσουν τετοια ταλεντα με τον χειροτερο λογο και πολλες αηδιες.
    Αν πουμε να ερευνησουμε την προσωπικη ζωη αυτου του κακου κριτικου συγουρα θα ανακαληψουμε πολλα μελανα σημεια.
    Οποτε,
    Κρινω, ως αναγνωστρια αυτου του προσβλητικου αρθρου οτι πρεπει να το κατεβασουν οι αρμοδιοι και να ζητησουν δημοσια συγνωμη προς στην μνημη του αξεχαστου και αξιαγαπητου μοναδικου Σταυρου Παραβα.
    Μπορει να εφυγε απο την ζω αλλα υπαρχουν χιλιαδες κοσμος που θα τον υπερασπιστει αν χρειαστει.
    Ντρεπομαι για λογαριασμο σου Νικο Μουρατιδη!

  3. Χαίρομαι που μια αναγνώστρια που δεν ξέρει να διαβάζει ένα άρθρο, ντρέπεται για λογαριασμό μου. Ουάου!!! Στα αφιερωματικά άρθρα μου για όλους τους αγαπημένους καλλιτέχνες – δεν κάνω κριτική. Απλά παραθέτω γεγονότα. Όταν φτιάχνω ένα αφιέρωμα, παραθέτω κάποια βιογραφικά στοιχεία, ίσως κάποιες φράσεις απο παλιότερες συνεντεύξεις, γεγονότα από την ζωή και την καριέρα του και γνώμες ανθρώπων που έχουν γνωρίσει το πρόσωπο στο οποίο κάνω αφιέρωμα. Έτσι και έβαζα όλα όσα μου είπαν κάποιοι εν ζωή ηθοποιοί για τον Παράβα, ή κάποιες κριτικές εφημερίδων της τότε εποχής… η πίεση σας θα χτύπαγε κόκκινο. Μην ταράζεστε λοιπόν, γιατί ο Παράβας αν και είχε ταλέντο, το σπατάλησε σε φτηνοπράγματα και σε φτηνιάρικες βιντεοκασέτες. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Πληκτρολογήστε Παράβας στο Google και θα διαβάσετε πολύ άσχημα πράγματα. Το άρθρο μου είναι κομψότατο και ευγενέστατο… (Επίσης επειδή είναι πολύ αντιαισθητικό να γράφετε τόσο ανορθόγραφα και ασύντακτα… για αρχίστε μαθήματα ορθογραφίας, συντακτικού και Ελληνικής γλώσσας παρακαλώ…)

  4. ΑΓΑΠΗΤΕ ΚΥΡΙΕ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗ ΤΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΣΑΣ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΟΧΑ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΑ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΟΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΓΡΑΨΕΤΕ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΑΛΛΑ ΑΝ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΚΑΝΤΕ ΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΧΩΡΙς ΝΑ ΛΕΤΕ ΟΝΟΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΝΑΙ ΤΟ ΦΩΝΑΖΩ ΕΙΜΑΙ ΚΟΥΤΣΟΜΠΟΛΗς ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΚΑΛΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.