Τον πέρασαν από την ιερά εξέταση

Ναι, ο μεγαλύτερος Ισπανός καλλιτέχνης, ο τελευταίος από τους μεγάλους masters και ο πρώτος μοντέρνος ζωγράφος, είχε κι’ αυτός τους δαίμονες του, αλλά και τους φανατικούς εχθρούς που τον έσυραν στα σκαλιά της ιεράς εξέτασης.

3
1562

Ναι, ο μεγαλύτερος Ισπανός καλλιτέχνης, ο τελευταίος από τους μεγάλους masters και ο πρώτος μοντέρνος ζωγράφος, είχε κι’ αυτός τους δαίμονες του, αλλά και τους φανατικούς εχθρούς που τον έσυραν στα σκαλιά της ιεράς εξέτασης.

Γράφει η Μαίρη Σβαρνιά Editor Νίκος Μουρατίδης

Ο Francisco José de Goya y Lucientes (1746–1828), ή απλώς Francisco de Goya, θεωρείται ο μεγαλύτερος Ισπανός καλλιτέχνης του 18ου και του 19ου αιώνα και επίσης ταυτόχρονα, σαν ο τελευταίος από τους μεγάλους masters και σαν ο πρώτος μοντέρνος ζωγράφος.

Goya

Γεννημένος στο Fuendetodos, μετακομίζει λίγο αργότερα με τους γονείς του στην Saragossa. Σε ηλικία 14 ετών μαθητεύει στο εργαστήριο του ζωγράφου José Luzán Martínez, ενώ το 1763 πηγαίνει στην Μαδρίτη προκειμένου να εργαστεί στο νεοσύστατο στούντιο των αδελφών Francisco και Ramón Bayeu y Subías, όπου και αργότερα παντρεύεται την αδελφή τους. Η διαρκής καλλιτεχνική αναζήτηση τον οδηγεί στην Ρώμη το 1770, προκειμένου να πάρει μέρος σε ζωγραφικούς διαγωνισμούς, ενώ τέσσερα χρόνια μετά, γίνεται επίσημος ζωγράφος της Ισπανικής Αυλής και κατ’ επέκταση, των Ισπανών ευγενών.

Στην πολύχρονη καριέρα του ο Goya εργάζεται ασταμάτητα, διοχετεύοντας το ταλέντο του σε μία ευρεία θεματολογία, που ξεκινά από θρησκευτικά θέματα και ανάλαφρα, ευχάριστα έργα, επεκτείνεται προς την προσωπογραφία και τις παραγγελίες της αυλής και καταλήγει προς το τέλος της ζωής του, τα έργα του να γίνονται ολοένα και σκοτεινότερα. Ο Goya χάνει την ακοή του το 1792 λόγω κάποιας άγνωστης ασθένειας και όσο περνούν τα χρόνια, τόσο η φυσική, όσο και η διανοητική του κατάσταση, χειροτερεύουν.

Έχει όμως ήδη προλάβει να δημιουργήσει απ’ την μία βίαια και μακάβρια χαρακτικά που αναφέρονται στον πόλεμο και απ’ την άλλη τις περίφημες Majas του.

3

Francisco de Goya,

Το 1819 μετακομίζει στα περίχωρα της Μαδρίτης σε ένα σπίτι που οι γείτονες αποκαλούν ως “Η έπαυλη του κωφού”, αφού έχει ήδη υποστεί το μαρτύριο της Ιεράς Εξέτασης απολογούμενος για τα πορτραίτα των γυμνών Majas. Τελικά αθωώνεται, αλλά το καθεστώς έχει στο μεταξύ αλλάξει και παρ’ όλο που έχει διατελέσει επί σειρά ετών ζωγράφος της αυλής, παραμένει ύποπτος για φιλελεύθερες τάσεις.

Στα 1824 μετακομίζει στο Παρίσι λόγω πολιτικών φρονημάτων και συνεχίζει να εργάζεται μανιωδώς, σε πείσμα της ακόμα πιο βεβαρυμμένης υγείας του. Το τέλος έρχεται στις 16 Απριλίου του 1828 στο Μπορντώ όπου έχει εγκατασταθεί εν τω μεταξύ. Μέσα στην τετραετία αυτήν έχει επισκεφθεί μόνο για ολιγοήμερο διάστημα την Ισπανία, προκειμένου να διευθετήσει τα της συνταξιοδότησής του. Σαν τελευταία του κατοικία, επιλέγεται το 1901 το βασιλικό παρεκκλήσι του St. Anthony of La Florida στην Μαδρίτη, που είναι φιλοτεχνημένο με έργα του.

Ο Goya είναι δύσκολο να καταταχθεί σε κάποιο συγκεκριμένο στυλ ζωγραφικής. Ακροβατεί ανάμεσα σε διάφορα είδη και σίγουρα πρόκειται για έναν καλλιτέχνη αντισυμβατικό και πολύ μπροστά από την εποχή του.

Διαθέτει κριτική και αρκετές φορές επικριτική ματιά και φαίνεται πως τον ενδιέφερε αρκετά, όπως άλλωστε και όλους τους μεγάλους masters της ζωγραφικής, ο εσωτερικός κόσμος των ανθρώπων που απεικόνιζε. Η αφαιρετικότητα που διακρίνει αρκετά από τα έργα του, είναι ένα κύριο χαρακτηριστικό του μοντερνισμού του, αλλά ταυτόχρονα πρόκειται για έναν ζωγράφο που δεν διστάζει να ζωγραφίσει χρησιμοποιώντας και τις ακαδημαϊκές φόρμες, σύμφωνα πάντα με τις παραγγελίες των βασιλικών και ευγενών πελατών του. Θα μπορούσαμε να πούμε πως το έργο του διακατέχεται από έναν γενικότερο πειραματισμό, που σίγουρα απορρίπτει την τυποποίηση, την προβλεψιμότητα και την επανάληψη.

Μαίρη Σβαρνιά (Ιστορικός Τέχνης-Μουσειολόγος)

Francisco de Goya,

Ο Charles IV of Spain and His Family

1A_M

Δεξιά ο ίδιος ο καλλιτέχνης

Francisco Goya The Third of May 1808

Το περίφημο αριστούργημα του Francisco Goya, «The Third of May» (1808)

Francisco de Goya,

Francisco de Goya,

Francisco de Goya,

Όταν ζωγράφιζε πορτραίτα για την βασιλική αυλή ήταν σαν ένας κανονικός ζωγράφος της εποχής. Όταν ζωγράφιζε για τον εαυτό του, γινόταν ένας άλλος. Μεταμορφωνόταν. Κοιτάξτε εδώ το έργο «Cannibals Preparing their Victims» (Οι κανίβαλοι προετοιμάζουν τα θύματα τους). 

Francisco de Goya,

Άλλο ένα έργο σοκ, και για την θεματολογία του αλλά και την αναπαράσταση του. «Casa de locos» (Το τρελοκομείο), ένα έργο για το οποίο έχουν γραφτεί πολλά. Πολύ μπροστά για την εποχή του.

—————————————————–

Διαβάστε για την μεγάλη έκθεση πορτραίτων του Goya στο Λονδίνο, πατώντας τον σύνδεσμο

https://www.nikosonline.gr/?p=27206

 Francisco de Goya,

3 COMMENTS

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here