Το δράμα της Αντιγόνης

1
54

antigone

Μ’ αυτήν την κοπέλα ασχολήθηκαν και οι τρεις μεγάλοι τραγικοί ποιητές μας. Και ο Σοφοκλής, και ο Ευριπίδης και ο Αισχύλος. Δράμα σαν και το δικό της, σπάνια ζει γυναίκα, οπότε δίκαια έχει ανακηρυχτεί σαν μία από τις πιο τραγικές φιγούρες όλων των εποχών.

Η Αντιγόνη – σύμφωνα με τον Πλάτωνα- ήταν η εκπρόσωπος των «άγραφων νόμων», που μίλησε για το «δίκαιον» και το «νόμιμον». Ήταν κόρη του Οιδίποδα και της Ιοκάστης. Όταν ο Οιδίποδας, ένα πανέμορφο παλικάρι, έφτασε στην Θήβα, ερωτεύτηκε την Ιοκάστη, την οποία παντρεύτηκε και με την οποία είχε συνευρέθει ερωτικά χωρίς να ξέρει ότι είναι η μητέρα του. Η Αντιγόνη δηλαδή γεννήθηκε από ακούσια αιμομιξία. Αδέλφια της επίσης ήταν η Ισμήνη και οι δίδυμοι Ετεοκλής και Πολυνείκης.

Όταν όλα αποκαλύφτηκαν, η Ιοκάστη κρεμάστηκε και ο Οιδίποδας έβγαλε τα μάτια του. Η Αντιγόνη ήταν αυτή που πήρε τον τυφλό πατέρα της και τον οδήγησε στην εξορία του, στους Κολωνούς. Η ιστορία της εξιστορείται μοναδικά στο έργο του Σοφοκλή Οιδίπους επί Κολωνώ, η οποία δεν τελειώνει εδώ. Στους Κολωνούς ο Θησέας έσωσε την Αντιγόνη όταν ο θείος της ο Κρέων (αδελφός της Ιοκάστης) πήγε να την απαγάγει.

Μετά τον θάνατο του πατέρα της, η Αντιγόνη επέστρεψε στην Θήβα για να αποτρέψει την μονομαχία των αδερφών της, οι οποίοι είχανε αναλάβει την εξουσία. Ήταν ο γνωστός πόλεμος των «Επτά επί Θήβας» που ξεκίνησε ο Πολυνείκης κατά του αδελφού του Ετεοκλή επειδή τον είχε αποδιώξει από τη Θήβα. Όταν ο πόλεμος τελείωσε υπέρ της Θήβας (Κάδμειος Νίκη) αλλά και με τον τραγικό θάνατο των δυο ηρώων στην «έβδομη πύλη», ο νέος άρχοντας, ο Κρέοντας διατάζει τον ενταφιασμό του Ετεοκλή, αλλά απαγορεύει να ταφεί το πτώμα του Πολυνείκη, επειδή ενήργησε ως προδότης.

Η Αντιγόνη για πολλούς ήταν η ηρωίδα που ξεδίπλωσε ιδανικά τον ποιητικό-φιλοσοφικό λόγο του Σοφοκλή

Η ειρηνοποιός Αντιγόνη του Σοφοκλέους.

Η Αντιγόνη, σε αντίθεση με την Ισμήνη, αψηφά τους νόμους του Κρέοντα και ενταφιάζει τον νεκρό αδελφό της σύμφωνα με την θέληση των θεών. Ένας φρουρός την ανακαλύπτει και την οδηγεί στον Κρέοντα. Το αποτέλεσμα αυτής της σύγκρουσης ήταν η τιμωρία της να κλειστεί σε σπήλαιο, χωρίς τροφή και νερό, μέχρι να πεθάνει. Η ταφή των νεκρών ήταν «πανελλήνιος νόμος» και μόνο οι ιερόσυλοι και οι προδότες έμεναν άταφοι. Βέβαια, η πράξη του Πολυνείκη, επίθεση κατά της πατρίδας του, ήταν προδοτική, αλλά η αδιαλλαξία του Κρέοντα και η επιμονή του στην εφαρμογή αυτού του νόμου, χωρίς να λάβει υπόψη τον «άγραφο νόμο» της συγγενικής αγάπης, τον έκαναν αντιπαθή στο γιο του, στη γυναίκα του, στο μάντη Τειρεσία και στην κοινή γνώμη, που εκφράζει ο Χορός. Ήταν μοραίο να γίνει η «κάθαρση» εις βάρος του!… Έτσι, ο αρραβωνιαστικός της ο Αίμονας, γιος του Κρέοντα, υπερασπίζεται την Αντιγόνη και κατηγορεί τον πατέρα του, ο οποίος και αργότερα μετανοεί αφού ο μάντης Τειρεσίας τον προειδοποιεί ότι κάτι κακό πρόκειται να συμβεί. Μάταια. Η Αντιγόνη αυτοκτονεί. Μαθαίνοντας το γεγονός ο αρραβωνιαστικός της Αίμονας, αυτοκτονεί και αυτός συμπαρασύροντας και τη μητέρα του Ευρυδίκη, που κρεμάστηκε.

«Δεν γεννήθηκα αδελφή τους για να τους μισώ μαζί με άλλους. Για να τους αγαπώ γεννήθηκα» Αντιγόνη

Νικηφόρος Λύτρας, Η Αντιγόνη εμπρός στο νεκρό Πολυνείκη (1865).

Νικηφόρος Λύτρας: Η Αντιγόνη εμπρός στον νεκρό Πολυνείκη (1865)

Η Αντιγόνη, είναι η γυναίκα σύμβολο: Ύμνος του ανθρώπου, του δυνατού και ευάλωτου στο χέρι της μοίρας, που την ορίζει εν μέρει και καθορίζεται από αυτήν, στον κύκλο του χρόνου της ζωής του.

Antigone and Oedipus. 1800. Friedrich Rehberg. German.

Πίνακας του Γερμανού Freidrich Rehberg (1800), με την Αντιγόνη να οδηγεί τον τυφλό Οιδίποδα

83478623_M«Έρωτα εσύ, δεν σου ξεφεύγει ούτε αθάνατος θεός
ούτε κανείς απ’ τους εφήμερους ανθρώπους».
«Γεννήθηκα για ν’ αγαπώ…». (Σοφοκλή «Αντιγόνη»)

Antigoni_M

Δύο ιέρειες του αρχαίου Ελληνικού δράματος έχουν ερμηνεύσει την Αντιγόνη. Η Ελένη Παπαδάκη και η Ειρήνη Παππά.

Antigoni1_M

Η Ιωάννα Παππά, είναι από τις νεώτερες ερμηνεύτριες της Αντιγόνης

Juliette Binoche,

Η Juliette Binoche, με μια μοντέρνα εκδοχή της Αντιγόνης, έκανε περιοδεία σε όλο τον κόσμο.

560x350_15707_antigone_151227_01

 

Διαβάστε την ιστορία του Οιδίποδα, πατέρα (και αδελφού) της Αντιγόνης

https://www.nikosonline.gr/?p=34920

1 COMMENT

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here