Το σπαθί του Δαμοκλή

Έβλεπα μια τηλεοπτική σειρά (μην με ρωτήσετε ποια, τα έχω κάνει αχταρμά στον εγκέφαλο μου με τόσα που βλέπω), όπου κάποια στιγμή αναφέρθηκαν στην «Δαμόκλειο σπάθη». Χάρηκα, όπως κάθε φορά χαίρομαι που στο 80% των ταινιών και των σειρών η Ελλάδα είναι πανταχού παρούσα… αλλά έλα που δεν θυμόμουν την ιστορία του Δαμοκλή!

0
170

Έβλεπα μια τηλεοπτική σειρά (μην με ρωτήσετε ποια, τα έχω κάνει αχταρμά στον εγκέφαλο μου με τόσα που βλέπω), όπου κάποια στιγμή αναφέρθηκαν στην «Δαμόκλειο σπάθη». Χάρηκα, όπως κάθε φορά χαίρομαι που στο 80% των ταινιών και των σειρών η Ελλάδα είναι πανταχού παρούσα… αλλά έλα που δεν θυμόμουν την ιστορία του Δαμοκλή!

Αγαπημένο Google, αγαπημένο Internet και όλες οι πληροφορίες στο πιάτο. Διάβασα 2-3 άρθρα και επανήλθε στον σκληρό μου δίσκο, όλη η πλάκα που έκαναν στον κακομοίρη τον Δαμοκλή, που ήταν άπληστος και φιλόδοξος με την κακή έννοια του όρου.

Ο Δαμοκλής (αρχαία ελληνικά: Δαμοκλς), είναι όνομα που προέρχεται από σύνθετη λέξη που αποτελείται από τα δμος και κλέος και σημαίνει “η δόξα του λαού”. Είναι ο τύπος που αναφέρεται σε ανέκδοτο με μεγάλο ηθικό δίδαγμα και που έμεινε μέχρι τις ημέρες μας η έκφραση Δαμόκλειος Σπάθη. Πρόκειται για έναν υπαινιγμό για τον άμεσο και παντοτινό κίνδυνο που συναντάται σε άτομα μεγάλης εξουσίας. Ο Δαμοκλής που αναφέρεται στο ανέκδοτο ήταν ένας δουλοπρεπής αυλικός και κόλακας στην αυλή του Διονυσίου Β’, ενός τυράννου των Συρακουσών της Σικελίας τον 4ο αιώνα π.Χ.

Το ανέκδοτο βρέθηκε στη χαμένη ιστοριογραφία της Σικελίας από τον Τιμαίο τον Ταυρομενίτη. Ο Ρωμαίος ρήτορας, Κικέρωνας, ίσως το διάβασε στον Διόδωρο Σικελιώτη, ο οποίος το χρησιμοποίησε στο “Ερωτήσεις Τυσκυλανές”, πράγμα το οποίο σημαίνει πως κάπως έτσι πέρασε και στην ευρωπαϊκή κουλτούρα.

Sword of Damocles, ΔΑΜΟΚΛΕΙΟΣ ΣΠΑΘΗ, DAMOKLIS, SPATHI, MYTHOS, nikosonline.gr

Αυτή είναι η Δαμόκλειος Σπάθη

Μία ημέρα ο Διονύσιος – που γνώριζε τις ανόητες φιλοδοξίες του Δαμοκλή – τον προσέγγισε και τον ρώτησε αν θα ήθελε ο ίδιος να πάρει τη θέση του απολαμβάνοντας όλα τα προνόμια του άρχοντα αλλά μόνο για μία ημέρα. Ο Δαμοκλής δέχθηκε με χαρά αυτήν την απρόσμενη πρόσκληση, απολαμβάνοντας όλα τα προνόμια. Με διαταγή του ίδιου του Διονυσίου του φόρεσαν τη βασιλική ενδυμασία και τον συνόδευσαν στη μεγάλη τραπεζαρία όπου μπορούσε να απολαύσει όποιο είδος φαγητού επιθυμούσε. Ο Δαμοκλής απολάμβανε τη βασιλική μεταχείριση περιεργαζόμενος το χώρο γύρω του, όταν παρατήρησε πάνω από το κεφάλι του να κρέμεται ένα μεγάλο σπαθί το οποίο συγκρατούσαν τρίχες αλόγου, οι οποίες θα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να κοπούν με αποτέλεσμα το σπαθί να καρφωθεί στο κεφάλι του.

Ο Δαμοκλής φρικαρισμένος κοίταξε τον Διονύσιο

  • «Τι συμβαίνει;» τον ρώτησε ο Διονύσιος

  • «Κοίταξε» είπε ο Δαμοκλής, δείχνοντας ψηλά το σπαθί

«Το σπαθί;… Αααα, πάντα εκεί βρίσκεται. Εγώ το τοποθέτησα για να μου θυμίζει να παίρνω τις σωστές αποφάσεις για το λαό μου και σε πόσο μεγάλο κίνδυνο είναι η ζωή μου καθημερινά. Εσύ δεν ήθελες να γίνεις βασιλιάς;”

  • «Α, όχι, Μεγαλειότατε. Ήταν μια απλή φαντασίωση. Σε παρακαλώ, άσε με να βγάλω την κορόνα και να φύγω από εδώ… Σε παρακαλώ…»

Ο Διονύσιος δέχτηκε την παραίτηση του Δαμοκλή, όμως, με τον όρο πως στο εξής δεν θα τον ενοχλούσε με τα σχόλιά του και με το τι θα ήθελε να γίνει στις επόμενες ζωές του.

Ο σοφός δεν επιδιώκει τίποτα: ούτε να είναι καλός, ούτε δυνατός, ούτε υπάκουος, ούτε επαναστάτης, ούτε αντιφατικός, ούτε συνεπής… Θέλει μόνο να είναι αυτός που είναι. Κι είναι αυτή η μοναδική του επιθυμία – τόσο φυσική, τόσο δροσερή – που μας γοητεύει.

Πηγές: Γιάννης Λάμψας, Λεξικό του Αρχαίου Κόσμου, Εκδ. Δομή τομ. Α΄, lecturesbureau

Sword of Damocles, ΔΑΜΟΚΛΕΙΟΣ ΣΠΑΘΗ, DAMOKLIS, SPATHI, MYTHOS, nikosonline.gr

———————————————

Ορίστε και ένα πρόσφατο τραγούδι από τον πολύ ιδιαίτερο καλλιτέχνη Rufus Wainwright που μιλάει για την Δαμόκλειο σπάθη.

Rufus Wainwright – Sword of Damocles (Official Music Video)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.