Φυλακές, εξορία και διεθνή αναγνώριση

«Δε θέλω παρά να εκφράσω την αγάπη και τον ενθουσιασμό μου προς τη ζωή. Κάθε στιγμή που μου ανήκει, δεν θα ήθελα να είναι παρά ένας χαιρετισμός προς αυτήν. Να εκφράσω την αγάπη μου προς τον άνθρωπο και τη δικιά του ζωή, με τις χαρές, τα βάσανα και το μόχθο της. Προσπαθώ να εκφραστώ με τον πιο σαφή τρόπο. Αυτό το κάνω γιατί έτσι νιώθω», έλεγε η ίδια.

1
696

«Δε θέλω παρά να εκφράσω την αγάπη και τον ενθουσιασμό μου προς τη ζωή. Κάθε στιγμή που μου ανήκει, δεν θα ήθελα να είναι παρά ένας χαιρετισμός προς αυτήν. Να εκφράσω την αγάπη μου προς τον άνθρωπο και τη δικιά του ζωή, με τις χαρές, τα βάσανα και το μόχθο της. Προσπαθώ να εκφραστώ με τον πιο σαφή τρόπο. Αυτό το κάνω γιατί έτσι νιώθω», έλεγε η ίδια.

«Η Βάσω, γεννημένη και ζυμωμένη ως το κόκκαλο με το λαό, νανουρισμένη από τους μυθικούς και τους ανθρώπινους καημούς της λιμνοθάλασσας του Αιτωλικού, είχε φορτίσει την οπτική και συγκινησιακή της πείρα με μνήμες, όπου ο απλός, ο καθαρός και ευθύγραμμος στην αγωνία του για το “άγιον ήμαρ” λαός κυριαρχούσε. Και τούτος ο λαός του μόχθου, της μικρής μα άγιας θλίψης, της πείνας, της αρρώστιας, της ασφυξίας της χαμοζωής, μα και της ασύνορης λεβεντιάς του την κάλεσε κοντά του να τον τραγουδήσει με επικούς, ελεγειακούς και λυρικούς ρυθμούς», Μαρίνα Λαμπράκη Πλάκα (Διευθύντρια Εθνικής Πινακοθήκης).

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, MOUSEIO, ΜΟΥΣΕΙΟ,nikosonline.gr

Η Βάσω Κατράκη γεννήθηκε στο Αιτωλικό του Μεσολογγίου, στις 5 Ιουλίου 1914. Το Αιτωλικό είναι ένα μικρό νησάκι, που συνδέεται με τη στεριά με δυο μακριά πέτρινα γεφύρια με πολλές μικρές τοξωτές καμάρες. Ο πατέρας της Γιώργης Λεονάρδος ήταν κτηματίας και ψάλτης. Η μητέρα της ύφαινε ολοκέντητα λεπτά μεταξωτά και μπαμπακερά και πολύχρωμα μάλλινα κιλίμια. Είχε πάρει κι ένα χρυσό βραβείο σε μια Διεθνή Έκθεση στο Παρίσι. Είχε 3 ακόμα αδέλφια. Δύο αγόρια και ένα κορίτσι.

Από δικές της εξομολογήσεις έχουμε μάθει πως κρυφά, ονειρευόταν να γίνει ζωγράφος, αλλά της φαινόταν τόσο άπιαστα μεγάλο που δεν μπορούσε λογικά να χωρέσει στο μυαλό της. Μέχρι που της καρφώθηκε για τα καλά η ιδέα. Μετά τον θάνατο του πατέρα της ήρθε στην Αθήνα μην ξέροντας ακριβώς τι θα κάνει. Τελικά βρέθηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών, έδωσε εξετάσεις, και πέρασε. Στη Σχολή Καλών Τεχνών είχε Καθηγητές τον Παρθένη στη Ζωγραφική και τον Κεφαλληνό στη Χαρακτική. Πήρε Δίπλωμα το 1940 με μια τρίμηνη υποτροφία στη Ζωγραφική για τα νησιά και ένα βραβείο και δύο επαίνους στη Χαρακτική. Μετά αμέσως πόλεμος, κατοχή, πείνα, αντίσταση, και μετά πάλι εμφύλιος πόλεμος, πάλι σκοτωμοί άδικοι κι ακατονόμαστοι, εξορίες, φυλακές…

Το 1941 παντρεύτηκε τον Γιώργο Κατράκη με τον οποίο απέκτησε το 1958 δύο παιδιά, την Μαριάννα και τον Σπύρο.

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

Έκανε πολλά ταξίδια σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, είδε πολλά μουσεία και πινακοθήκες και το 1955 έκανε την πρώτη της έκθεση

Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, τόσο η ίδια όσο και ο σύζυγός της εντάχθηκαν στο ΕΑΜ. Μάλιστα, το 1945, ξυλογραφίες της συμπεριλήφθηκαν στο λεύκωμα «Θυσιαστήριο της λευτεριάς».

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

Το 1955 πραγματοποίησε την πρώτη της ατομική έκθεση ενώ το 1958 τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο χαρακτικής στη Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας και ακολούθησαν και άλλα μεγάλα διεθνή βραβεία. Η φήμη της ξεπέρασε τα Ελληνικά σύνορα.

  • 1958 Πρώτο βραβείο χαρακτικής – Μεσογειακή Μπιενάλε (Αλεξάνδρεια)

  • 1958 Πρέμιουμ – Διεθνής Μπιενάλε χαρακτικής (Λουγκάνο)

  • 1965 Επίτιμο μέλος στην L’ Academia Florentina delle Arti del Disegno (Φλωρεντία)

  • 1966 Διεθνές βραβείο Λιθογραφίας “Ταμαρίντ” Μπιενάλε (Βενετία)

  • 1976 Πρώτο βραβείο “Intergrafik”- Διεθνής έκθεση χαρακτικής (Ανατολικό Βερολίνο)

Με την επιβολή της Δικτατορίας, συνελήφθη και εξορίστηκε στη Γυάρο, όμως την επόμενη χρονιά, απελευθερώθηκε μετά από διεθνείς πιέσεις.

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

Η Βάσω Κατράκη ως χαράκτρια δημιούργησε πολλά έργα χρησιμοποιώντας ως υλικό τον ψαμμίτη, ένα υλικό που λίγοι χαράκτες έχουν δουλέψει, γεγονός που της προσέδωσε διεθνή φήμη. Η χαρακτική της συνδυάζει την προσήλωσή της στην πραγματικότητα και την έμφαση στα εξπρεσσιονιστικά στοιχεία.

Μουσείο «Βάσω Κατράκη» στο Αιτωλικό

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

Άποψη του Μουσείου Χαρακτικής Τέχνης “Βάσω Κατράκη” σε ένα νησάκι στην λιμνοθάλασσα του Αιτωλικού. Ντροπή για την τοπική αυτοδιοίκηση αλλά και για το Υπουργείο Πολιτισμού που το έχουν παρατήσει στην τύχη του….

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

Στις 25 Ιουνίου 2006, εγκαινιάστηκε στο Νησάκι του Αιτωλικού το “Κέντρο Χαρακτικών Τεχνών – Μουσείο Βάσως Κατράκη”. Η ίδια πριν πεθάνει είχε κληροδοτήσει στην γενέτειρά της όλα της τα έργα, τα οποία φιλοξενούνται πια μόνιμα στην μια αίθουσα του μουσείου. Η δεύτερη μεγάλη αίθουσα μπορεί κατά περίπτωση να φιλοξενεί έργα μεγάλων εικαστικών δημιουργών. Το υπόγειο του μουσείου έχει διαμορφωθεί για να λειτουργήσει αργότερα ως Σχολή Χαρακτικής Τέχνης. Ο ιστορικός της Τέχνης Κώστας Σταυρόπουλος επιμελήθηκε την μόνιμη έκθεση.

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

Αυτό το πλούσιο έργο με τις χαρακτηριστικές λιγνές μορφές που παραπέμπουν στα κυκλαδικά ειδώλια τής χάρισε σημαντικές διεθνείς διακρίσεις.

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

«Το περιστέρι της ειρήνης», ξυλογραφία της Βάσως Κατράκη (1949)

Αν ρωτήσεις τον κόσμο στο Αιτωλικό για το Μουσείο θα ακούσεις πολύ άσχημα πράγματα: “Οι γενικότεροι στόχοι του μουσείου όχι μόνο δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ αλλά, αυτήν τη στιγμή, ένα μεγάλο μέρος του έργου της σπουδαίας χαράκτριας έχει υποστεί σοβαρότατες φθορές από τη σκόνη, τα έντομα και την υγρασία, ενώ καμία μέριμνα δεν υπάρχει για τη συντήρηση, την αποκατάσταση και την εξασφάλιση κατάλληλων συνθηκών φύλαξης και έκθεσής τους”.

Είναι Ντροπή μας. Ντροπή για την Ελλάδα, το υπουργείο Πολιτισμού και όλων των αρμοδίων.

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

Η Βάσω Κατράκη σε ώρα δουλειάς με τα παιδιά της Μαριάννα και Σπύρο.

Φυλακές, εξορία, διεθνής αναγνώριση, ΒΑΣΩ ΚΑΤΡΑΚΗ, VASO KATRAKI, ZOGRAFOS, HARAKTIKI, ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ, nikosonline.gr

1 COMMENT

  1. Βλεποντας το μουσειο χαρακτικης τεχνης “Βασω Κατρακη” πραγματικα νοιωθω ντροπη σαν Ελληνιδα για μια εκφραστρια του πονου,του μοχθου και της αννθρωπινης ταλαιπωριας και ανεχειας,αφου περσαε απο τον ιδιο της τον εαυτο ,ηθελε ολα αυτα τα συναισθηματα να τα χαραξει και να τους δωσει μορφη και να περασει το δικο της νοημα…Οι λιγνες μορφες του 1944,το περιστερι της ειρηνης,ολα δειχνουν αυτο το σμιξιμο της με τον μοχθο και την πεινα του λαου,με τις προσδοκιες και προσπαθειες να φυγουν απο την καθημερινη ασφυξια και να αναπνευσουν..Και μετα απο ολα αφου εφτιαξε το δικο της χωρο,αντι να τον τιμησουμε και να τον συντηρησουμε…τον εγκατελειψαν…γιατι??Αυτα που πρεπει να τιμαμε…τα λιησμονουμε….και αυτα που πρεπει να λησμονουμε …τα τιμαμε…γιατι???

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.